03/01/2026
Đền - Chùa Quế Phương - Hải Tây
Lượt xem: 49
Đền - chùa Quế Phương
được xây dựng từ năm Duy Tân thứ 6 (1912), qua hơn 6 năm xây dựng bằng sự đóng
góp công sức, tiền của của nhân dân trong vùng do Hòa Thượng Bùi Xuân Quế trực
tiếp thiết kế và chỉ đạo thi công đến năm 1918 chùa mới hoàn thành. Đây là quần
thể di tích bề thế thể hiện sự tài năng, sức sáng tạo, đảm bảo về kỹ thuật, mỹ
thuật cổ truyền của dân tộc.
Cùng với thờ Phật,
thờ Mẫu, khu di tích Quế Phương còn có đền thờ Đỗ Tông Phát, đây là nơi ghi
nhận công lao khai hoang lấn biển tạo dựng làng xã của Dinh điền Chánh sứ Đỗ
Tông Phát ở cuối thế kỷ XIX. Tiến sỹ Đỗ Tông Phát là người con sinh ra và lớn
lên tại Hải Hậu, cuộc đời làm quan của ông luôn gắn liền với công cuộc khai
hoang lấn biển và chăm lo đời sống cho nhân dân. Sự nghiệp khẩn hoang của tiến
sỹ Đỗ Tông Phát đã góp phần xây dựng nên một vùng đất mới (tổng Quế Hải) có ý
nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình hình thành và tạo dựng mảnh đất Hải
Hậu giàu đẹp hôm nay. Việc lập đền thờ ông tại quần thể di tích không chỉ thể
hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của nhân dân địa phương mà còn có ý nghĩa
giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau.
Không chỉ là công
trình tôn giáo mang ý nghĩa tâm linh, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, di
tích đã có những đóng góp lớn lao vào sự nghiệp cách mạng của địa phương. Di
tích là nơi công tác của ông Hoàng Thọ Đan Trưởng ty công an Nam Định trong
thời kỳ 1950 - 1951. Nhà chùa còn có hầm bí mật cất giấu tài liệu và nuôi giấu
cán bộ của Đảng, nhà nước.
Công trình kiến trúc
Đền - Chùa Quế Phương là một quần thể kiến trúc rộng lớn, đáp ứng đầy đủ nhu
cầu tín ngưỡng của nhân dân. Với lối kiến trúc nhiều gian, nhiều phòng, nhiều
tòa kết hợp với cảnh quan môi trường thoáng đãng, rộng rãi đã mang lại cho di
tích một dáng vẻ bề thế mang đầy đủ yếu tố cổ truyền và hiện đại hiếm thấy ở
các di tích trong vùng.
Đặc
biệt tại đây còn bảo lưu được nhiều cổ thư quý như: câu đối, đại tự, sắc phong,
văn bia góp phần quan trọng cho việc nghiên cứu về lịch sử mảnh đất, con người
nơi đây. Vào dịp lễ hội đầu xuân nơi đây còn lưu giữ được nhiều nét sinh hoạt
văn hóa dân gian tiêu biểu cho cộng đồng dân cư ven biển Nam Định.
Ngày 12/12/2003, Chùa
Quế Phương được UBND tỉnh Nam Định công nhận là Di tích LSVH.
