Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ lộ trình triển khai chính sách hỗ trợ theo từng giai đoạn nhằm bảo đảm phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước.
Từ ngày 01/7/2026: Ưu tiên hỗ trợ nhóm yếu thế, khu vực khó khăn
Theo Nghị định, trong giai đoạn từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, ngân sách nhà nước ưu tiên hỗ trợ miễn phí gói dịch vụ sàng lọc trước sinh và sơ sinh đối với các nhóm đối tượng sau:
- Phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo;
- Đối tượng bảo trợ xã hội;
- Người dân sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi;
- Người dân tại khu vực biên giới, hải đảo.
Đối với nhóm đối tượng này, phụ nữ mang thai sẽ được hỗ trợ khám, sàng lọc 4 bệnh bẩm sinh phổ biến gồm: hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia. Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh bẩm sinh cơ bản như suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bệnh tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ tối đa đối với khám sàng lọc trước sinh là 900 nghìn đồng/trường hợp; đối với sàng lọc sơ sinh là 600 nghìn đồng/trường hợp.
Từ ngày 01/01/2027: Mở rộng hỗ trợ trên phạm vi toàn quốc
Bắt đầu từ ngày 01/01/2027, chính sách hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh được mở rộng trên phạm vi cả nước. Theo đó, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc đối tượng quy định tại Điều 9 của Nghị định đều được hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định của Nhà nước.
Việc mở rộng phạm vi hỗ trợ được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số, giảm thiểu nguy cơ dị tật bẩm sinh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bệnh lý di truyền, qua đó góp phần giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.
Hỗ trợ tài chính khi sinh con từ ngày 01/7/2026
Bên cạnh chính sách sàng lọc trước sinh và sơ sinh, Nghị định cũng quy định mức hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ sinh con thuộc một trong các trường hợp sau:
- Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người;
- Phụ nữ sinh sống tại tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế;
- Phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Việc hỗ trợ được thực hiện đồng thời với thủ tục đăng ký khai sinh thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân.
Tăng cường chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng
Nghị định cũng bổ sung nhiều quy định về chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng; khuyến khích phát triển các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi, điểm chăm sóc ban ngày tại cộng đồng nhằm hỗ trợ chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng gia tăng.
Bên cạnh đó, cộng tác viên dân số được hưởng thù lao hằng tháng theo mức lương cơ sở; UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện thực tế để quyết định mức hỗ trợ phù hợp nhưng không thấp hơn mức quy định chung.
Nghị định 168/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước cụ thể hóa quan trọng Luật Dân số, góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội, nâng cao chất lượng dân số và chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số trong giai đoạn mới.
