Hướng tới Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031
CÂU HỎI:
Quốc hội Việt Nam có vị trí, vai trò như thế nào trong bộ máy nhà nước ta? Tại
sao nói Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, là cơ quan đại biểu
cao nhất của Nhân dân?
TRẢ LỜI: Trong bộ máy nhà nước ta, Quốc
hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao
nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Quốc hội thực hiện quyền lập
hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát
tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.
Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước
cao nhất bởi vì theo quy định của Hiến pháp, ở nước ta, tất cả quyền lực thuộc
về Nhân dân. Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước. Quốc hội do Nhân dân
bầu ra, là cơ quan nhà nước cao nhất thực hiện quyền lực của Nhân dân.
Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước
cao nhất còn thể hiện ở chức năng của Quốc hội. Theo quy định của Hiến pháp,
Quốc hội là cơ quan thực hiện quyền làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, làm
luật và sửa đổi luật. Bằng việc làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, Quốc hội
quy định các vấn đề cơ bản nhất, quan trọng nhất về hình thức và bản chất của
Nhà nước; ghi nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền và nghĩa vụ cơ bản của
công dân; quy định các nội dung cơ bản về chế độ kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo
dục, khoa học, công nghệ, môi trường, bảo vệ Tổ quốc và về tổ chức bộ máy nhà
nước. Bằng việc làm luật và sửa đổi luật, Quốc hội điều chỉnh các quan hệ xã
hội trong từng lĩnh vực của đời sống xã hội.
Bên cạnh đó, Quốc hội là cơ quan có
quyền quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đó là những chủ trương
lớn, những vấn đề quốc kế dân sinh, những chính sách cơ bản về đối nội và đối
ngoại, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước. Quốc hội
thực hiện quyền giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước. Không một cơ
quan nào đứng trên Quốc hội trong xem xét, đánh giá việc thi hành Hiến pháp,
luật - những văn bản mà chỉ Quốc hội mới có quyền ban hành. Quốc hội bầu, phê
chuẩn đề nghị bổ nhiệm các chức danh trong bộ máy nhà nước và miễn nhiệm, bãi
nhiệm, phê chuẩn đề nghị miễn nhiệm, cách chức người giữ chức vụ do Quốc hội
bầu, hoặc phê chuẩn theo quy định. Các cơ quan do Quốc hội thành lập và người
giữ các chức vụ do Quốc hội bầu, phê chuẩn phải chịu trách nhiệm, báo cáo công
tác trước Quốc hội và chịu sự giám sát của Quốc hội.
Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất
của Nhân dân được thể hiện ở các mặt sau đây:
- Trước hết về cách thức thành lập, Quốc
hội là cơ quan do cử tri cả nước bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng,
trực tiếp và bỏ phiếu kín. Quốc hội đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân
dân cả nước, được Nhân dân tin tưởng uỷ thác quyền lực nhà nước, thay mặt Nhân
dân quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước và chịu trách nhiệm trước
Nhân dân cả nước.
- Về cơ cấu tổ chức, đại biểu Quốc hội
là yếu tố cơ bản và quan trọng nhất cấu thành Quốc hội. Đại biểu Quốc hội là
những công dân ưu tú trong mọi lĩnh vực hoạt động của Nhà nước và xã hội, đại
diện cho các tầng lớp Nhân dân và các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam.
Quốc hội là hình ảnh của khối đại đoàn kết toàn dân, là biểu trưng sức mạnh trí
tuệ của cả dân tộc Việt Nam.
- Chức năng và nhiệm vụ của Quốc hội
được quy định toàn diện trên các lĩnh vực: lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao
và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, nhằm phục vụ cho lợi ích
chung của toàn thể Nhân dân.
Có thể nói, 80 năm hình thành và phát
triển của Quốc hội Việt Nam là 80 năm Quốc hội tận tâm cống hiến vì lợi ích
quốc gia và dân tộc, nói lên tiếng nói của Nhân dân, hành động theo ý chí và
nguyện vọng của Nhân dân.
(CÒN TIẾP)
