-
Đang online:
1
-
Hôm nay:
1
-
Trong tuần:
1
-
Tất cả:
1
|
|
13/06/2024
ĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN KỶ NIỆM 70 NĂM NGÀY GIẢI PHÓNG THÀNH PHỐ NAM ĐỊNH (01/7/1954 - 01/7/2024) Pha
Lượt xem: 408
Thiên Trường xưa - Thành phố Nam Định ngày nay nằm ở phía Bắc của tỉnh Nam Định, trên tọa độ 24¬024’ đến 20027’ vĩ độ Bắc, 106007 đến 106012’ kinh độ Đông, có sông Đào chảy ngang thành phố theo chiều Đông Bắc- Tây Nam, sông Hồng chảy bên thành phố làm ranh giới tự nhiên với tỉnh Thái Bình; phía Đông giáp tỉnh Thái Bình, các huyện Mỹ Lộc, Nam Trực; phía Tây giáp các huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản; phía Nam giáp các huyện Nam Trực, Vụ Bản; phía Bắc giáp huyện Mỹ Lộc.
Trong suốt các thời kỳ lịch sử từ danh xưng “Phủ Thiên Trường” cho đến Thành phố Nam Định ngày nay, thành phố và tỉnh Nam Định đã trải qua các tên gọi: Thiên Trường, Sơn Nam, Vị Hoàng rồi Nam Định. Danh xưng “trấn Nam Định” chính thức có từ năm 1822 thời vua Gia Long nhà Nguyễn. Đến năm 1832 vua Minh Mạng đặt tên là “tỉnh Nam Định” khi chia đất nước thành 31 tỉnh và kinh đô Huế.
Tên gọi trong nhân dân “Thành Nam” bắt đầu từ khi nhà Nguyễn cho xây dựng thành Nam Định và cột cờ Nam Định vào khoảng năm 1812.
Nam Định nổi tiếng là vùng đất văn hiến, hiếu học từ ngàn xưa đến nay. Trải qua các triều đại phong kiến, học hành thi cử luôn được người dân và quan lại chú trọng. Nhiều con em Thành Nam đỗ đạt cao, làm rạng danh quê hương như Trần Bích San, Vũ Công Độ, Trần Doãn Đạt, Trần Tế Xương… Năm 1920 Toàn quyền Đông Dương thời Pháp thuộc cho thành lập Trường Thành Chung (tiền thân của trường THPT chuyên Lê Hồng Phong ngày nay) là nơi đào tạo bậc học phổ thông cho con em Nam Định và các tỉnh xung quanh.
Thành phố Nam Định đã sớm trở thành một trung tâm văn hóa, chính trị, tôn giáo ngay từ giữa thế kỷ XIII trong lịch sử Việt Nam. Năm 1262, nhà Trần cho xây dựng phủ Thiên Trường (nay thuộc phường Lộc Vượng) với đầy đủ cung điện, phủ đệ, mở các trang ấp của hoàng tộc. Đây là kinh đô thứ hai của vương triều Trần sau kinh thành Thăng Long. Thời phong kiến nhà Lê, nhà Nguyễn, Sơn Nam - Vị Hoàng là một trong sáu nơi trong cả nước có trường thi Hương. Thời nhà Nguyễn, Nam Định là một trong ba đô thị bao gồm Hà Nội, Huế, Nam Định được dựng cột cờ.
Từ giữa thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp đánh chiếm Nam Định, tiếp nối tinh thần yêu nước bất khuất của cha ông, phong trào chống Pháp bùng lên mạnh mẽ. Năm 1884, sau khi chiếm được Nam Định, thực dân Pháp đã xây dựng phố xá, chợ, bến tàu thủy, các nhà máy, xưởng sản xuất nhỏ… Năm 1889, tư bản người Pháp mở rộng quy mô sản xuất, xây nhà máy dệt, nhà máy sợi lớn nhất Đông Dương. Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, Nam Định trở thành đô thị và trung tâm Tải App DubaiPalace lớn của Bắc Kỳ và toàn xứ Đông Dương. Trên cơ sở đó, ngày 17/10/1921, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định thành lập Thành phố Nam Định, hưởng quy chế của thành phố cấp III, đưa Thành phố Nam Định trở thành một trong những thành phố đầu tiên được chính quyền thực dân Pháp lập ra ở Liên bang Đông Dương và là một trong 3 thành phố ở Bắc Bộ.
Nghị định thành lập thành phố Nam Định là cơ sở để chính quyền Pháp xây dựng các công cở như: Tòa Công sứ, Tòa Án tây, 【NHẬN CODE 88K】 Kho bạc, 【NHẬN CODE 88K】 Thương chính, Nhà dây thép, 【NHẬN CODE 88K】 Y tế, trường học…và xây dựng thêm nhiều nhà máy, xí nghiệp như Nhà máy chai, Nhà máy rượu, Nhà máy tơ, Nhà máy nước, Nhà máy điện… Đồng thời quy hoạch, xây dựng 09 khu phố và 40 phố, hình thành các phố chuyên sản xuất, kinh doanh một mặt hàng như hàng Đồng, hàng Đường, hàng Giấy, hàng Sắt, hàng Rượu…. Tư bản Pháp, Hoa Kiều cũng xây dựng nhiều khách sạn, nhà hàng phục vụ cho nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí như Phẩm Anh Nghi, Nam Việt, Viễn Lai Lầu, Quảng Nguyên, Quảng Hưng... Các chợ phục vụ nhu cầu trao đổi hàng hóa phát triển, có 4 chợ lớn là chợ Rồng, chợ Phượng, chợ Vị Hoàng, chợ Cửa Trường. Diện tích của thành phố đến năm 1942 ước tính trên 6km2 (dài khoảng 4,4km, rộng 1,4km), kết cấu đường phố theo kiểu ô bàn cờ với các vườn hoa, quảng trường làm điểm nhấn. Dân số thành phố năm 1928 tới 3,5 vạn người, đến năm 1942 tăng lên khoảng trên 4,2 vạn người.
|
|
Để thuận lợi cho giao thương, buôn bán hàng hóa, ngoài việc phát triển các tuyến đường thủy trên sông Đào, sông Hồng (bến Đò Chè, bến Đò Quan), thực dân Pháp còn mở tuyến đường sắt Hà Nội - Sài Gòn đi qua thành phố Nam Định năm 1903; mở rộng, nâng cấp các tuyến đường bộ liên tỉnh, liên huyện. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Sắc lệnh số 77, ngày 21/12/1945 quyết định thành phố Nam Định là một trong số 8 thành phố của cả nước ( cùng các thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Vinh- Bến Thủy, Huế, Đà Nẵng, Đà Lạt, Sài Gòn- Chợ Lớn). Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thành phố Nam Định có một số thay đổi về địa giới, ngày 15/9/1950 sáp nhập 4 xã Lộc An, Mỹ Xá, Lộc Hạ, Lộc Hòa của huyện Mỹ Lộc. Đến ngày 03/9/1957, Chính phủ ra Nghị định số 405/TTg sáp nhập thành phố Nam Định vào tỉnh Nam Định, là đô thị trực thuộc tỉnh, thủ phủ của tỉnh Nam Định. Ngày 28/11/2011, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số 2106/QĐ-TTg công nhận thành phố Nam Định là đô thị loại I trực thuộc tỉnh, với diện tích 46,4 km2 gồm 22 phường, 3 xã, dân số năm 2023 hơn 280.000 người.
-------
 Ban Tuyên giáo Thành uỷ Nam Định
|
|
