Hiệu lực của Nghị định 49/2017/NĐ-CP ngày 24/4/2017 của Chính phủ: Thắt chặt quản lý thuê bao di động trả trước, loại bỏ sim rác, sim ảo
Trong những năm vừa qua, với chính sách mở cửa thị trường, tạo
điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp phát triển, thị trường viễn thông di động
đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Hiện nay, tổng số thuê bao di động tại Việt Nam
đạt hơn 120 triệu và được đánh giá là một trong những nước có mật độ thuê bao
viễn thông trên 100 dân cao trên thế giới. Tuy nhiên, hầu hết các thuê bao di
động hiện nay là thuê bao di động trả trước (chiếm hơn 95%), và số thuê bao di
động trả trước có thông tin không chính xác chiếm một tỉ lệ rất lớn.
Từ năm 2011, Chính phủ đã ban hành
Nghị định 25/2011/NĐ - CP, đến năm 2013 Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định
174/2013/NĐ - CP, riêng cơ quan quản lý là Bộ Thông tin truyền thông cũng đã
ban hành Thông tư số 04/2012/TT-BTTTT về quản lý thuê bao trả trước. Cho dù đã
tạo được hành lang pháp lý khá đầy đủ về việc quản lý thông tin thuê bao di
động trả trước nhưng tình trạng SIM thuê bao kích hoạt sẵn, thông tin thuê bao
không đúng, SIM rác vẫn còn tồn tại phổ biến.
Từ thực trạng trên, ngày 24/4/2017, Chính phủ ban hành Nghị định
số P
sửa đổi, bổ sung Điều 15 của Nghị định số 25/2011/NĐ-CP ngày 6/4/2011 của Chính
phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Viễn thông và
Điều 30 của Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13/11/2013 của Chính phủ quy định
xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ
thông tin và tần số vô tuyến điện. Nghị định số được
ban hành với mục đích sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý thuê bao di
động nhằm khắc phục các kẽ hở pháp lý, tăng tính hiệu quả và khả thi trong công
tác quản lý thông tin thuê bao. Thiết lập cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao
chính xác để phục vụ công tác đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội,
góp phần hạn chế tin nhắn rác, bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ viễn
thông,
Dưới đây là một số điểm mới của Nghị
định 49/2017/NĐ - CP sửa đổi Điều 30 của Nghị định số 174/2013/NĐ - CP:
1. Chỉ rõ đối tượng xử phạt:
Nghị
định 174 chỉ rõ có 26 hành vi xử phạt về đăng ký, lưu trữ, sử dụng thông tin
thuê bao thì Nghị định số 49 có 36 hành vi quy định xử phạt, trong đó có 27
hành vi chỉ rõ đối tượng xử phạt doanh nghiệp viễn thông di động: 25 hành vi
phạt chính doanh nghiệp, 2 hành vi phạt người đại diện theo pháp luật.
2. Không cố định mức phạt đối với từng hành
vi:
Mức
phạt được điều chỉnh linh hoạt và tăng tối đa 200 triệu đồng tiền đối với mỗi
hành vi vi phạm chứ không bị quy định thành khung cứng như Nghị định số
174/2013/NĐ-CP hay hầu hết các nghị định khác, ngoài ra các chức danh cũng xử
phạt được ở mức tối đa theo thẩm quyền của mình: Ví dụ trước đây 300-500 thuê
bao có thông tin sai bị phạt 30-50 triệu, trên 500 thuê bao sai bị phạt 50-70
triệu. Hiện nay cứ nhân số lượng thuê bao sai với 1 triệu để phạt và tối đa là
200 triệu.
Trong
quá trình xây dựng, Ban soạn thảo cố gắng điều chỉnh mức xử phạt đảm bảo đủ
tính răn đe, kỳ vọng là 1000 thuê bao có thông tin sai là phạt được 1 tỷ đồng,
tuy nhiên Luật xử lý vi phạm hành chính đã giới hạn mức phạt tối đa, tuy nhiên
phạt nhiều lần cũng vẫn được.
3. Doanh nghiệp viễn thông di động phải chịu
trách nhiệm về các vi phạm của Điểm cung cấp dịch vụ viễn thông được ủy quyền.
Các
Điểm cung cấp dịch vụ viên thông được ủy quyền (theo Thông tư số 04/2012/TT-BTTTT
quy định về quản lý thuê bao di động trả trước gọi là điểm ủy quyền đăng ký
thông tin thuê bao) không thực hiện đúng quy định như không có biểu hiệu, không
có trang thiết bị, nhập thông ti sai, ảnh mờ không rõ thông tin, chứng minh thư
giả, v.v... nghĩa là những nghĩa vụ mà điểm cung cấp dịch vụ viễn thông ủy
quyền phải thực hiện mà thực hiện sai thì doanh nghiệp viễn thông di động phải
chịu trách nhiệm và bị xử phạt.
Cách
thức xử lý vi phạm đối với những trường hợp này như thế nào khi mà kiểm tra
điểm ủy quyền tư nhân nhưng lại phạt doanh nghiệp viễn thông di động:
a)
Ban hành QĐ thanh tra đối với chi nhánh doanh nghiệp di động.
-
Kiểm tra đối với từng Điểm cung cấp dịch vụ viễn thông được ủy quyền, ghi nhận
thành biên bản về các điểm thực hiện không đúng. (Lưu ý là đối với điểm của
chính doanh nghiệp viễn thông thì thực hiện tốt hơn, do vậy cần tập trung vào
các điểm này).
-
Tổng hợp thành kết luật thanh tra và xử phạt đối với doanh nghiệp di động.
b)
Ban hành QĐ kiểm tra danh sách các Điểm cung cấp dịch vụ viễn thông được ủy
quyền, có tên, địa chỉ cụ thể, đồng thời gửi cho doanh nghiệp viễn thông di
động. (Việc gửi để doanh nghiệp nắm được và có trách nhiệm yêu cầu chủ các Điểm
nêu trên có mặt, phối hợp phục vụ việc kiểm tra, cũng có thể không cần gửi nếu
là đột xuất, cần đảm bảo tính bí mật).
-
Kiểm tra và ghi nhận thành viên biên bản việc vi phạm của từng điểm, có thể lập
thành một bảng biều một cột ghi chấp hành quy định, cột bên cạnh ghi có hoặc
không thực hiện.
-
Tổng hợp thành kết luật thanh tra và mời doanh nghiệp viễn thông di động đến để
ký biên bản, thực hiện quyết định xử phạt.
Phương
pháp này phù hợp cho công tác thanh tra diện rộng, cần thành lập nhiều đoàn.
Chủ
tịch UBND quận, huyện nên ban hành quyết định kiểm tra đối với các Điểm cung
cấp dịch vụ viễn thông trên địa bàn. Chủ tịch UBND quận huyện chỉ có thẩm quyền
xử phạt đến tối đa 100 triệu, nếu vượt quá phải chia ra làm nhều quyết định thì
vẫn được.
4. Xử lý người đại diện
theo pháp luật của doanh nghiệp viễn thông di động:
Trước
đây, chỉ Thanh tra Bộ mới có thể truy cập vào hệ thống kỹ thuật của doanh
nghiệp để kiểm tra thông ti thuê bao số, 【NHẬN CODE 88K】 TTTT không có quyền này do vậy đã
gặp rất nhiều khó khăn trong công tác thanh tra. Hiện nay, Nghị định số
49/2017/NĐ-CP giải tỏa vấn đề này. Khi thanh tra, 【NHẬN CODE 88K】 TTTT hoàn toàn có quyền
kiểm tra trong hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp thông tin của
các thuê bao đã được đăng ký, cung cấp dịch vụ trên địa bàn quản lý của tỉnh,
thành phố mình quản lý (chỉ trong phạm vi của một tỉnh, không phải trên toàn
quốc).
Doanh
nghiệp đáp ứng yêu câu truy cập vào cơ sở dữ liệu thông tin thuê bao để kiểm
tra thông tin thì người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp sẽ bị xử phạt
80-100 triệu, việc để khung phạt như vậy nhằm đảm bảo 【NHẬN CODE 88K】 TTTT cũng có thẩm
quyền xử lý vi phạm.
Khi
kiểm tra thông tin thuê bao trong cơ sở dữ liệu, cán bộ thanh tra không nhất
thiết trực tiếp thực hiện các thao tác kiểm tra mà cán bộ của doanh nghiệp sẽ
thao tác theo các yêu cầu kiểm tra.
Việc
đảm bảo khả năng truy cập vào hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu có ý nghĩa rất
quan trọng: Không tốn công sức nhân lực, rút ngắn thời gian kiểm tra, đánh giá
được ngay việc đúng, sai cũng như tỉ lệ thông tin thuê bao đăng ký sai, các
hình thức sai cũng như biến tướng.
Cụ
thể, trong đợt thanh tra thu hồi sim kích hoạt sẵn vừa qua, chỉ có duy nhất 【NHẬN CODE 88K】
TTTT Hậu Giang (Tiền Giang) thu giữ sim ở đại lý và yêu cầu doanh nghiệp kiểm
tra thì mới phát hiện được 2 trường hợp có ảnh chứng minh thư giả: Chứng minh
thư do công an tỉnh Sóc Trăng cấp nhưng cộp dấu công an tỉnh Hải Dương, giám
đốc công an Cần Thơ đáng lẽ phải là Nguyễn Minh Kha nhưng lại ký Phạn Đình
Trạc. Tuy nhiên, nếu ngồi tại chỗ, truy cập vào hệ thống kỹ thuật có thể thấy
tình trạng này là rất phổ biến và có thể xử lý vi phạm ngay.
5. Thu hồi tiền được dễ dàng:
a)
Trước đây quy định chỉ tịch thu số tiền có trong tài khoản chính đối với những
sim vật lý thu được của các đại lý, tuy nhiên nhiều trường hợp các sim này chỉ
có tài khoản khuyến mại, tài khoản chính còn ít, hoặc dù tài khoản chính còn
nhiều thì cũng khó tịch thu tiền trong tài khoản vì sim đã bị tịch thu, việc
bán đấu giá cũng phức tạp nếu số lượng sim ít do vậy hầu như không áp dụng
được.
Nghị
định mới đã chỉ rõ chủ thể bị tịch thu tiền trong tài khoản chính của sim vi
phạm là doanh nghiệp viễn thông di động và tịch thu trong các trường hợp:
- Sim
được tịch thu từ các đại lý sim thẻ.
- Thuê
bao có thông tin không đúng, giao kết hợp đồng không đúng.
- Phát
hiện các trường hợp sử dụng phần mềm để là giả ảnh chứng minh thư hàng loạt.
b) Cách
thức thực hiện đối với từng trường hợp cụ thể:
Trường
hợp 1: Sim được tịch thu từ các đại lý bán sim thẻ: Trước tiên xử lý vi phạm
đối với đại lý bán sim thẻ, sau đó kiểm
tra thông tin của các sim này từ doanh nghiệp viễn thông di động, xử phạt đối
với doanh nghiệp.
Trường
hợp 2: 【NHẬN CODE 88K】 TTTT trực tiếp kiểm tra các thông tin thuê bao trong cơ sở dữ liệu
của doanh nghiệp, xử phạt do đã cung cấp dịch vụ do đã cung cấp cho các thuê
bao có thông tin sai và tịch thu số tiền đã nạp vào các thuê bao này.
Trường
hợp 3: Đối với các tổ chức, cá nhân dùng phần mềm để làm giả ảnh chứng minh thư
nhân dân sau đó đăng ký thông tin thuê bao: Xử lý vi phạm đối với chính tổ chức
cá nhân này. Làm việc với doanh nghiệp di động, xử phạt đối với doanh nghiệp do
đã cung cấp dịch vụ cho thuê bao có thông tin sai đồng thời tịch thu số tiền có
trong tài khoản chính.
Trước
đây, thanh tra bộ đã thanh tra Công ty Hùng Phong làm giả chứng minh thư, đăng
ký thông tin thuê bao cho 76.253 sim. Giàng Minh Hà đăng ký 134.063 sim, Phan
Thị Kim Anh đã đăng ký thông tin, kích hoạt 134.357 sim chỉ trong vòng vài
tháng. Các trường hợp này đã chuyển sang công an để xử lý do vậy không xử phạt.
Đối với các tình huống vi phạm này nếu xảy ra ở thời điểm hiện nay sẽ hoàn toàn
có theer phạt và truy thu tiền từ doanh nghiệp viễn thông di động (đặt biệt là
đối với số tiền tịch thu).
6. Việc xử phạt và tịch thu tiền trong tài
khoản của sim được đăng ký thông tin ở thời điểm trước và sau khi Nghị định số
49/2017/NĐ-CP có hiệu lực:
Đối
với các thuê bao phát triển mới kể từ sau ngày 24/4/2017, doanh nghiệp di động
sẽ xử phạt, tịch thu tiền từ sim nếu cung cấp dịch vụ cho các thuê bao có thông
tin sai.
Đối
với các thuê bao có thông tin sai được cung cấp dịch vụ ngày 24/4/2017, doanh
nghiệp viễn thông di động sẽ không bị xử phạt cũng như tịch thu tiền trong tài
khoản của sim, doanh nghiệp có 12 tháng để triển khai các biện pháp nhằm chính
xác lại thông tin đối với các thuê bao này. Sau này 24/4/2018, doanh nghiệp sẽ
bị xử phạt nếu thông tin thuê bao không đúng. (Khoản 12 điều 2 và Khoản 3 Điều
4).
Khi
thực hiện giám sát thu hồi sim kích hoạt sẵn cho thấy thông tin thuê bao do các
điểm ủy quyền hầu hết là sai. Đối với các sim đã bị khóa nhưng được đăng ký lại
tại chính của hàng của doanh nghiệp cũng vẫn là sai điều đó cho thấy doanh
nghiệp vẫn chưa chấp hành nghiêm. Vừa qua áp dụng Nghị định số 174/2013/NĐ-CP
cũng chỉ phạt được mỗi doanh nghiệp 85 triệu. Tuy nhiên khi áp dụng nghị định
mới này doanh nghiệp sẽ bị xử phạt nặng hơn, chỉ cần 200 thuê bao sai là đã bị
phạt 200 triệu, đặc biệt số tiền tịch thu từ tài khoản chính sẽ lớn.
7. Bổ sung hành vi xử phạt việc giả mạo ảnh
giấy tờ, chứng minh nhân dân, thẻ căn cước phục vụ việc giao kết hợp đồng theo
mầu, điều kiện giao dịch chung:
-
Việc cung cấp các phần mềm có chức năng làm giả ảnh chứng minh nhân dân, thẻ
căn cước.
-
Việc sử dụng phần mềm, ứng dụng để làm giả ảnh đều bị xử phạt. Việc này Nghị
định số 174 không có quy định xử phạt.
Phòng Văn hóa và Thông tin thành phố Nam
Định
