Thôn, tổ dân phố là cánh tay nối dài của chính quyền cơ sở, nơi trực tiếp truyền tải và thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với từng người dân. Nhằm tiếp tục tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và chăm lo tốt hơn cho đội ngũ cán bộ ở cơ sở, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hai văn bản pháp lý đặc biệt quan trọng.

Đó là Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026 về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách; tiếp đó là Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 quy định chi tiết về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ đối với lực lượng này. Việc triển khai các văn bản mới này đòi hỏi mỗi người dân, mỗi cán bộ đảng viên phải thấu hiểu và thông suốt từ mục đích đến cách làm để tạo sự đồng thuận cao nhất trong xã hội.

Mục đích lớn từ những thay đổi ở cơ sở.

Thực tế hiện nay cho thấy, quy mô của nhiều thôn, tổ dân phố còn quá nhỏ, dẫn đến số lượng đầu mối quản lý nhiều, nguồn lực phân tán và bộ máy cồng kềnh. Việc thực hiện sắp xếp, sáp nhập theo Chỉ thị 21/CT-TTg và Nghị định 185/2026/NĐ-CP hướng tới mục tiêu tối ưu hóa quy mô quản lý, tập trung nguồn lực Bắn Cá Dubai palace cơ sở hạ tầng thiết chế văn hóa, nâng cao hiệu quả tự quản của cộng đồng dân cư. Quan trọng hơn, tinh gọn quy mô đầu mối sẽ là tiền đề vững chắc để Nhà nước có điều kiện nâng cao mức khoán quỹ phụ cấp, cải thiện căn bản chế độ, chính sách cho đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, giúp họ yên tâm cống hiến, gắn bó mật thiết với nhân dân.

Nguyên tắc cốt lõi và tiêu chuẩn thực hiện.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố không phải là việc cơ học gộp chỗ này với chỗ kia, mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc, tiêu chuẩn pháp lý chặt chẽ gắn liền với yếu tố thực tế địa phương. Tiêu chuẩn về số hộ dân được quy định rất cụ thể theo từng vùng miền. Đơn cử như ở vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long, quy định mới yêu cầu quy mô tiêu chuẩn của một thôn phải có từ 400 hộ trở lên, còn đối với tổ dân phố là từ 550 hộ trở lên.

Tuy nhiên, việc áp dụng tiêu chuẩn này không cứng nhắc. Nguyên tắc xuyên suốt được Chính phủ đặt ra là phải bảo đảm tính ổn định, kế thừa và phát triển của cộng đồng dân cư; không làm ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Quá trình thực hiện phải chú ý đến các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, tôn giáo và vị trí địa lý của từng địa bàn để người dân không bị xáo trộn lớn trong đời sống.

Quy trình dân chủ, tôn trọng tiếng nói của Nhân dân.

Một trong những yêu cầu nghiêm ngặt nhất tại Chỉ thị số 21/CT-TTg chính là tính công khai, minh bạch và dân chủ. Quy trình thực hiện việc sắp xếp phải bắt đầu từ việc rà soát thực trạng, xây dựng Đề án cụ thể từ cấp xã. Điểm mấu chốt quyết định sự thành bại của việc sáp nhập là khâu tổ chức lấy ý kiến của toàn thể cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình trong khu vực chịu tác động.

Chính phủ quy định rất rõ, người dân phải được biết, được bàn, được tham gia đóng góp ý kiến trực tiếp vào phương án sáp nhập, tên gọi mới của thôn, tổ dân phố. Chỉ khi nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân, Đề án mới được trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua, sau đó hoàn thiện các thủ tục pháp lý trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Sự tham gia chủ động của người dân chính là thước đo cho tính đúng đắn và bền vững của chính sách.

Chuẩn hóa đội ngũ gánh vác việc làng, việc phố.

Song song với việc điều chỉnh quy mô địa bàn, chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố cũng được nâng lên một tầm cao mới để đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại. Theo tinh thần của Nghị định 185/2026/NĐ-CP, tiêu chuẩn đối với người được bầu làm Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố đã có những điểm mới mang tính đột phá. Cụ thể, người đảm nhiệm vị trí này phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có uy tín lớn trong cộng đồng dân cư, có đủ năng lực tổ chức, vận động quần chúng. Đặc biệt, trong thời đại chuyển đổi số hiện nay, nhân sự ở cơ sở bắt buộc phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin để phục vụ công tác điều hành, tiếp nhận và xử lý thông tin từ chính quyền cũng như từ người dân một cách nhanh chóng, hiệu quả nhất. Việc ưu tiên lựa chọn những người trẻ, có năng lực công nghệ sẽ giúp các phong trào ở cơ sở đổi mới mạnh mẽ và thực chất hơn.

Đảm bảo tối đa quyền lợi cho các đối tượng chịu tác động

Vấn đề chế độ, chính sách luôn là tâm điểm nhận được sự quan tâm rất lớn từ dư luận xã hội. Hai văn bản mới ban hành đã giải quyết thấu đáo, nhân văn bài toán này ở cả hai phía: người dân và đội ngũ cán bộ cơ sở.

Đối với người dân, chính quyền các cấp có trách nhiệm tạo điều kiện tối đa, hướng dẫn đơn giản hóa mọi thủ tục hành chính khi có sự thay đổi về tên gọi thôn, tổ dân phố trên các giấy tờ tùy thân, sổ hộ khẩu hay các giao dịch dân sự, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng phiền hà, sách nhiễu hay phát sinh chi phí cho bà con.

Đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách, việc sáp nhập đồng nghĩa với áp lực công việc tăng lên khi quy mô quản lý lớn hơn. Thấu hiểu điều đó, Nhà nước đã thực hiện tăng mức khoán quỹ phụ cấp từ ngân sách Trung ương phù hợp với quy mô và tính chất đặc thù của từng địa bàn. Việc tăng phụ cấp này là nguồn động viên vật chất và tinh thần to lớn, tương xứng với công sức, trách nhiệm của những người "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng".

Bên cạnh đó, đối với những cán bộ dôi dư sau quá trình sắp xếp, sáp nhập, Chỉ thị 21/CT-TTg yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải khẩn trương xây dựng, ban hành phương án bố trí, sử dụng hợp lý hoặc giải quyết chế độ, chính sách hỗ trợ thỏa đáng, kịp thời. Việc giải quyết chính sách phải được hoàn thành đồng bộ với thời gian kết thúc sáp nhập, bảo đảm quyền lợi chính đáng và sự trân trọng đối với những đóng góp trước đó của các đồng chí cán bộ.

Chung tay vì sự phát triển chung.

Sắp xếp thôn, tổ dân phố và kiện toàn đội ngũ cán bộ không chuyên trách là một cuộc vận động lớn, một chủ trương mang tầm chiến lược nhằm đổi mới, nâng cao năng lực quản trị xã hội ngay từ nền móng. Sự thành công của chủ trương này không chỉ phụ thuộc vào quyết tâm chính trị của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự sâu sát của các đồng chí lãnh đạo địa phương, mà phụ thuộc rất lớn vào sự thấu hiểu, sẻ chia và đồng lòng của mỗi người dân. Khi lòng dân đã thuận, mọi chủ trương dù lớn, dù khó đến đâu cũng đều sẽ là bến bờ thành công, góp phần xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp và phát triển bền vững từ chính mỗi nếp nhà, góc phố, đường thôn.