Chuột hại, bệnh lùn sọc đen Phương Nam, ốc bươu vàng, cỏ dại và lúa cỏ là những đối tượng có thể gây hại nặng cho sản xuất nếu không được phòng trừ ngay từ đầu vụ. Để hạn chế đến mức thấp nhất khả năng gây hại của các đối tượng dịch hại trên, Xóc đĩa online - Dubai Palace Casino Dịch vụ sự nghiệp công hướng dẫn biện pháp phòng trừ cụ thể như sau:

I. ĐỐI VỚI CHUỘT HẠI

Vụ xuân 2026 các địa phương đã tập trung chỉ đạo diệt chuột có hiệu quả cao. Tuy nhiên, Chuột có sức sinh sản lớn, thời gian tái gia tăng quần thể nhanh, các điều kiện thuận lợi cho chuột sinh sống nhiều; nếu không áp dụng các biện pháp diệt chuột tập trung, triệt để ngay từ đầu vụ thì mức độ gây hại của chuột sẽ rất lớn. Xóc đĩa online - Dubai Palace Casino Dịch vụ sự nghiệp công đề nghị HTX, các thôn triển khai các biện pháp sau:

1. Bố trí thời vụ tập trung; gieo, cấy các giống lúa có thời gian sinh trưởng tương đồng trên cùng 1 cánh đồng. Coi trọng thực hiện biện pháp thủ công.

2. Xây dựng kế hoạch tổ chức diệt chuột

Xây dựng kế hoạch tổ chức diệt chuột phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Do thời gian chuyển tiếp giữa vụ Xuân và vụ Mùa rất ngắn, đề nghị các HTX DVNN tập trung tổ chức diệt chuột vào 3 thời điểm cơ bản: 

- Đợt 1: Giai đoạn lấy nước làm đất - trước cấy (theo tiến độ làm đất của từng xứ đồng). Chuột tập trung lên vệ đường giao thông, kênh dẫn nước chính cấp 1, 2; các gò, cồn, bờ cao, bãi hoang và những chân đất cốt cao trồng cây màu ... Huy động nhân lực đánh chuột triệt để, để diệt nguồn chuột bố mẹ. Kết hợp nhiều biện pháp như: thủ công, sinh học, hoá học: 

+ Vệ sinh đồng ruộng, không để bờ lớn cỏ mọc rậm rạp, dọn sạch bèo trên mương máng để hạn chế nơi cư trú, sinh sống của chuột và tăng hiệu quả của các biện pháp khác (cần tiến hành trước khi đặt mồi bả). 

+ Sử dụng một số biện pháp thủ công: Đặt bẫy, săn bắt chuột.

+ Biện pháp sinh học: bảo vệ thiên địch của chuột.

+ Đặt mồi bả để diệt nguồn chuột bố mẹ, đánh cuốn chiếu từng xứ đồng theo lịch lấy nươc làm đất đến trước cấy, đặc biệt những nơi chuột gây hại ở vụ Xuân. Khuyến cáo dùng một số loại thuốc sau: Racumin 0.75 TP; Gimlet 0.2 GB; Antimice 0.006 GB, Cat 0,25WP...

- Đợt 2: Giai đoạn cấy xong - đẻ nhánh. Thời kỳ này nguồn thức ăn cho chuột trên đồng vẫn còn khan hiếm, đánh chuột bằng mồi bả thuốc còn có hiệu quả. Đây là thời điểm đã gieo cấy xong, khuyến khích nhân dân tổ chức diệt chuột thủ công. Phát động các đợt diệt chuột thủ công trên diện rộng để tiêu diệt nguồn chuột đặc biệt chú trọng các vùng, khu dân cư, Trường học, Trạm Y tế, nghĩa trang ... Kết hợp đặt mồi bả ở những nơi có vết chân chuột đi lại và đang gây hại. 

- Đợt 3: Giai đoạn lúa làm đòng - trước trỗ, chỉ khuyến cáo đánh chuột bằng các biện pháp thủ công, sử dụng bẫy sập bán nguyệt … vì giai đoạn này chuột chủ yếu cắn phá do mài răng là chính, không ăn mồi bả.

* Lưu ý: 

- Những nơi thấy hiện tượng chuột ít ăn mồi bả cần luân chuyển các loại thuốc và mồi đã sử dụng để có hiệu quả cao. Sau khi đặt mồi bả từ 1 - 2 ngày phải kiểm tra để bổ sung lượng mồi bả bị chuột ăn (liên tục trong 5 -7 ngày).

- Nghiêm cấm việc sử dụng điện để bẫy chuột. Cần kết hợp diệt chuột ngoài đồng, ven làng với việc diệt chuột trong khu dân cư, trong các hộ gia đình.

- Trong quá trình sử dụng thuốc diệt chuột, đặt bả thuốc cần tuân thủ các quy định sau:

+ Tập trung đặt bả trên vệ đường giao thông, kênh dẫn nước chính cấp 1, 2, bờ to, bờ mương máng, nghĩa trang, vườn cây quanh đồng nơi chuột cư trú, những nơi có vết chân chuột đi lại và nơi chuột đang gây hại. Cách 5 - 10m đặt 1 mô bả, mỗi mô 15 -30g (những nơi nhiều chuột có thể tăng mật độ rải mồi). Đặt nơi khô ráo, trên đường đi lại của chuột, cửa hang, nơi chuột đang phá hại. Không đặt mồi bả ở những bờ nhỏ có chiều rộng dưới 30 cm không có chuột cư trú, đi lại.

          + Không nên phát thuốc cho từng hộ gia đình, việc trộn thuốc và đặt bả phải do tập thể đảm nhiệm (tổ Bảo vệ thực vâth, tổ đội diệt chuột). 

          + Khi sử dụng bả, thuốc phải có dụng cụ bảo hộ lao động; dùng muỗng để lấy bả, thuốc thay cho dùng tay trần; các vật liệu dùng để lót bả, thuốc đồng nhất với môi trường.

          + Đặt bả vào chiều mát, kết thúc trước khi trời tối, trời không mưa, hoặc cho bả thuốc vào túi nilon nhỏ (hở một đầu) để tránh rửa trôi thuốc do mưa, sương. 

          + Không đặt bả gần nguồn nước sinh hoạt, trong chuồng trại chăn nuôi.

          + Trong trường hợp bị ngộ độc do tiếp xúc với thuốc (ăn, uống thực phẩm có dính thuốc…) phải kịp thời chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất. 

          - Trước khi sử dụng các biện pháp hoá học cần thông báo rộng rãi cho người dân xung quanh biết, cần phải nhốt gia súc, gia cầm cho tới khi vệ sinh sạch sẽ nơi đặt mồi, thu nhặt chuột chết, mồi thừa và chôn lấp để đảm bảo vệ sinh môi trường. Cần giám sát chặt chẽ việc đặt mồi và thu mồi.

 II. ĐỐI VỚI BỆNH LÙN SỌC ĐEN

Bệnh virus lùn sọc đen hại lúa do virus lùn sọc đen phương Nam (Southern Rice Black Streaked Dwarf Virus - SRBSDV) gây ra. Diễn biến của bệnh rất khó lường, hiện tại bệnh chưa có thuốc đặc hiệu để phòng trừ mà Rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh. Xóc đĩa online - Dubai Palace Casino Dịch vụ sự nghiệp công hướng dẫn các biện pháp phòng bệnh cụ thể:

1. Vệ sinh đồng ruộng: Cày vùi gốc rạ 100% diện tích để tiêu diệt lúa chét, lúa tái sinh phát triển; dọn sạch bờ cỏ ruộng, mương dẫn nước, tàn dư từ cây ngô (các ký chủ trên đồng ruộng), đặc biệt là tại các vùng đã có nguồn bệnh từ các năm trước. 

2. Xử lý hạt giống 100% có tác dụng:

-         Diệt bọ trĩ, rầy ngăn ngừa lan truyền bệnh virus.

-         Hạn chế mầm bệnh lây truyền qua hạt giống.

-         Giúp mầm mạ mập, rễ phát triển mạnh tăng cường sức chống chịu với điều kiện bất thuận.

3. Thuốc dùng xử lý hạt giống: Thuốc Kola 600FS; Cruiser Plus 312.5FS…

- Đối với thuốc Kola 600FS:

+ Bước 1: Ngâm hạt giống lúa đủ nước như bình thường.

+ Bước 2:  Khi hạt giống đã nứt nanh, lấy 1 ml thuốc hoà loãng với 20 - 40 ml nước sạch phun trộn đảo đều với 1 - 2 kg hạt giống.

+ Bước 3: Vụ mùa nhiệt độ cao tiếp tục để vào chỗ thoáng mát, khi được mầm mạ đem gieo.

- Đối với thuốc Cruiser Plus 312.5 FS 

+ Bước 1: Ngâm hạt giống đủ nước như bình thường, vớt hạt lép và đãi sạch nước chua.

+ Bước 2:  Để ráo nước 3 - 4h

+ Bước 3: Lấy 2 ml thuốc hoà loãng với 0,1 - 0,2 lít nước sạch phun trộn đảo đều với 4 kg hạt giống.

+ Bước 4: Vụ mùa nhiệt độ cao tiếp tục để vào chỗ thoáng, mát; khi được mầm mạ đem gieo.

4. Chỉ đạo phun thuốc trừ rầy cho 100 % diện tích mạ trước cấy 2 đến 3 ngày. Sử dụng các loại thuốc đặc hiệu như Elsin 600WP; Chess 50WG; Chersieu 50WG; Oshin 20WP, 100SL; Ramsuper 75WP; Pexena106SC; … theo liều lượng ghi trên nhãn mác. 

5. Nếu trên mạ có sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân 2 chấm, bọ trĩ đến ngưỡng phòng trừ thì kết hợp với thuốc đặc trị rầy nâu - rầy lưng trắng để tiết kiệm công phun và tăng hiệu quả.

6. Thực hiện nghiêm ngặt những biện pháp bảo hộ lao động khi sử dụng thuốc cũng như khi nhổ mạ, cấy sau khi đã xử lý thuốc để giảm thiểu nguy cơ rủi ro thuốc bảo vệ thực vật gây nên.

III. ĐỐI VỚI ỐC BƯƠU VÀNG

          Hiện tại nguồn ốc trên đồng ruộng, mương máng nếu không ngăn chặn và diệt trừ kịp thời khả năng sẽ có nhiều diện tích lúa bik ốc lên ruộng gây hại phải cấy dặm lại. 

Xóc đĩa online - Dubai Palace Casino Dịch vụ sự nghiệp công đề nghị các các HTX DVNN phát động nông dân tự thu gom trên ruộng nhà mình, thu gom tập thể trên mương máng. Dùng lưới chắn các cống, chỗ lấy nước vào ruộng để ngăn không cho ốc từ mương máng chính vào đồng ruộng; ngoài ra đối với lúa sạ cần lên luống cao để ốc tập trung vào các rãnh thoát nước để thu gom. Đây là biện pháp chính để bảo vệ tôm cá và sinh vật có ích.

Chỉ đạo phun trừ những diện tích lúa mới cấy, lúa gieo sạ có mật độ ốc non nhiều không bắt thủ công được hoặc hiện tượng ốc lên gây hại, cắn phá 5- 10% số dảnh. 

Hướng dẫn sử dụng bằng một số loại thuốc hoá học: Rumba 15BR; NP Snailicide 700WP; Ac-snailkill 700WP; VT-dax 700WP; Oxdie 700WP; Starpumper 800WP; Pazon 700WP; Bolis 12B… theo liều lượng ghi trên nhãn mác. Khi phun hoặc rắc mực nước duy trì khoảng 3 cm.

IV. ĐỐI VỚI LÚA CỎ 

Nhổ bỏ, khử lẫn, tiêu hủy lúa cỏ trong vụ Xuân (không được để lúa cỏ trên ruộng, bờ ruộng, kênh mương) giai đoạn lúa chín sữa - chắc xanh, trước khi hạt lúa cỏ tự rụng xuống ruộng. 

- Những nơi có tỷ lệ nhiễm cao, chủ động tiến hành chuyển đổi phương thức gieo sạ sang phương thức cấy (cấy máy, cấy tay) hoặc chuyển đổi cơ cấu cây trồng (dưa chuột, ngô). 

- Làm đất kỹ và trang ruộng bằng phẳng nhằm vùi sâu hạt lúa cỏ vào đất để hạn chế hạt lúa cỏ nảy mầm và giúp lúa trồng mọc đều, sinh trưởng và phát triển nhanh sẽ tạo tán che phủ làm giảm khả năng mọc và phát triển của lúa cỏ.

- Sử dụng giống lúa có nguồn gốc, địa chỉ rõ ràng, không để giống trên những ruộng bị nhiễm lúa cỏ từ vụ trước gieo cấy cho vụ sau.

- Làm cỏ bằng tay, tiến hành nhổ bỏ lúa cỏ vào các giai đoạn mạ, đẻ nhánh đối với lúa cấy hoặc kết hợp với các lần bón phân, dặm tỉa đối với lúa gieo sạ (lần 1 khi lúa khoảng 3 lá và các lần bón thúc tiếp theo).

- Trong ruộng lúa cấy luôn giữ nước giai đoạn 25 ngày đầu để hạn chế lúa cỏ.

V. ĐỐI VỚI CỎ DẠI

 Để diệt cỏ ngay từ đầu vụ đặc biệt là cỏ lá hẹp, sử dụng một số loại thuốc tiền nảy mầm và hậu nảy mầm sớm phun hoặc rắc trước khi cấy hoặc sau khi cấy, sạ từ 0 - 15 ngày tuỳ theo đặc điểm của từng loại thuốc:

Thuốc Fenrim 18,5WP; Vicet 25SC; Ankill A 40WP; Pyanchor 5EC; Supecet 250SC ... dùng cho lúa cấy. 

Thuốc Sofit 300EC; Prefit 300EC; Chani 300EC; Map-Famix 30EC dùng cho lúa gieo thẳng.

 Sử dụng thuốc theo nguyên tắc 4 đúng, đặc biệt ở tuổi cây lúa sau gieo sạ phải đảm bảo độ ẩm mặt ruộng, mực nước khi xử lý. 

Trên đây là Hướng dẫn Biện pháp phòng chống chuột hại, bệnh Virus lùn sọc đen và một số dịch hại đầu vụ Mùa 2026. Trong quá trình thực hiện gặp khó khăn, vướng mắc đề nghị các HTX DVNN phản ánh kịp thời về Xóc đĩa online - Dubai Palace Casino Dịch vụ sự nghiệp công để thống nhất biện pháp xử lý./.

TTDVSNC