【Dubai Palace】📎 Link vào Dubai Casino Mobile mới nhất 2026 ✔️

LTS: Trong bối cảnh ngành thủy sản đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ để thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập sâu rộng, khoa học công nghệ được xác định là động lực then chốt. Tuy nhiên, để phát huy vai trò này, cần một sự đổi mới căn bản về tư duy nghiên cứu và ứng dụng. Báo Nông nghiệp và Môi trường trân trọng giới thiệu bài viết của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, phân tích những tồn tại, đồng thời đề xuất định hướng đột phá nhằm phát triển ngành thủy sản bền vững trong giai đoạn mới.

Khoa học công nghệ chưa phát huy đầy đủ vai trò

Ngành  Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong nhiều năm qua, trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn cho tăng trưởng, xuất khẩu và sinh kế của người dân.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, bền vững và hội nhập quốc tế, mô hình phát triển truyền thống đã bộc lộ nhiều hạn chế, đòi hỏi phải có những đột phá mang tính căn cơ. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành động lực then chốt để tái cơ cấu và nâng cao giá trị ngành thủy sản.

Thực tiễn phát triển ngành thủy sản cho thấy còn nhiều tồn tại đáng lưu ý.  trên bờ, ao hồ, sông suối vẫn chủ yếu quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết, hiệu quả chưa cao.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng làm việc với Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam về định hướng phát triển trong bối cảnh mới. Ảnh: Trần Văn.

Nuôi biển - lĩnh vực được xác định là không gian tăng trưởng mới hiện vẫn chủ yếu ở quy mô ven bờ, công nghệ thấp, rủi ro cao, chưa hình thành được ngành công nghiệp nuôi biển hiện đại.

Khai thác thủy sản vẫn tạo áp lực lớn lên nguồn lợi; môi trường sinh thái ở nhiều vùng nuôi có dấu hiệu suy giảm.

Giá trị gia tăng của sản phẩm thủy sản còn thấp, phụ thuộc nhiều vào thị trường bên ngoài.

Đáng chú ý,  - yếu tố được kỳ vọng là động lực phát triển lại chưa phát huy đầy đủ vai trò. Nghiên cứu còn dàn trải, thiếu trọng tâm; một số kết quả chưa đi vào thực tiễn; liên kết giữa viện nghiên cứu, doanh nghiệp và người sản xuất còn hạn chế... Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ tư duy nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ.

Đổi mới tư duy, yêu cầu mang tính quyết định

Trước hết, cần chuyển từ tư duy “nghiên cứu theo khả năng” sang nghiên cứu để giải quyết các bài toán lớn của ngành. Mỗi nhiệm vụ khoa học công nghệ phải gắn với nhu cầu thực tiễn, có địa chỉ ứng dụng rõ ràng, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cụ thể.

Thứ hai, phải chuyển từ cách tiếp cận đơn ngành sang tiếp cận hệ thống, theo chuỗi giá trị. Nghiên cứu không chỉ dừng ở khâu giống hay nuôi trồng, mà phải gắn kết từ sản xuất đến chế biến, thị trường, logistics và quản trị tài nguyên.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, viễn thám… cần được đẩy mạnh, hướng tới xây dựng nền tảng số cho toàn ngành thủy sản. Ảnh: Hồng Thắm.

Thứ ba, cần chuyển từ cơ chế chuyển giao thụ động sang đồng hành cùng doanh nghiệp và người sản xuất. Doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; viện nghiên cứu đóng vai trò dẫn dắt, hỗ trợ và kết nối.

Thứ tư, phải chuyển mạnh từ kinh nghiệm sang quản lý dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, viễn thám… cần được đẩy mạnh, hướng tới xây dựng nền tảng số cho toàn ngành.

Định hướng đột phá trên các lĩnh vực

Đối với nuôi trồng thủy sản trên bờ và nước ngọt, cần tập trung phát triển các mô hình nuôi thâm canh, tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, kiểm soát  và dịch bệnh; đồng thời hình thành các vùng sản xuất tập trung, gắn với chế biến và thị trường.

Đối với , đây phải được xác định là khâu đột phá chiến lược. Cần chuyển mạnh từ nuôi ven bờ sang nuôi biển công nghiệp, xa bờ, ứng dụng công nghệ cao; làm chủ giống hải sản; phát triển hệ thống quan trắc môi trường và cảnh báo rủi ro; xây dựng các mô hình nuôi biển sinh thái, giảm phát thải.

Trong khai thác thủy sản, cần chuyển từ khai thác đơn thuần sang quản trị và phục hồi nguồn lợi, bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học.

Trong khai thác thủy sản, cần chuyển từ khai thác đơn thuần sang quản trị và phục hồi nguồn lợi, bảo vệ hệ sinh thái và đa dạng sinh học. Ảnh: Hồng Thắm.

Ở khâu chế biến, cần đẩy mạnh chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu quốc gia cho sản phẩm thủy sản.

Đặc biệt cần phát huy vai trò của các tổ chức khoa học công nghệ. Các viện nghiên cứu, đặc biệt là Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam - đơn vị đầu ngành, cần phát huy vai trò nòng cốt trong: Nghiên cứu, làm chủ công nghệ then chốt; cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chính sách; dẫn dắt chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Đồng thời, cần tập trung xây dựng các chương trình khoa học công nghệ trọng điểm, có tính liên ngành, liên vùng, gắn chặt với nhu cầu phát triển của ngành thủy sản trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, ngành thủy sản Việt Nam không thể tiếp tục phát triển theo mô hình cũ. Đột phá phải bắt đầu từ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thành công phải được đo bằng hiệu quả thực tiễn và giá trị gia tăng của ngành. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà là con đường tất yếu để ngành thủy sản phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng trong thời gian tới.

Nguồn: Báo Nông nghiệp và Môi trường, tác giả Võ Văn Hưng, đăng ngày 05/5/2026

Link bài viết: https://nongnghiepmoitruong.vn/doi-moi-tu-duy-nghien-cuu-khoa-hoc-dot-pha-thuy-san-giai-doan-moi-d809677.html