Nhiễm vi khuẩn HP chỉ
đứng sau sâu răng trong những nguyên nhân nhiễm khuẩn phổ biến trên thế giới. một trong những xúc tác chính gây đau dạ dày
và loét dạ dày. Các triệu chứng diễn biến âm thầm nên đa số bệnh nhân đều không
nhận ra mình nhiễm khuẩn trong thời gian đầu.
Hình ảnh vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
là một
trong những nguyên nhân gây viêm loét dạ dày và ung thư dạ dày tá tràng. Bởi vì
tính phổ biến của vi khuẩn mà người bệnh thường có tâm lý chủ quan trong điều
trị. Đây là nguyên nhân khiến bệnh khó chữa trị dứt điểm.
Vi khuẩn HP là gì?
Vi khuẩn HP (Helicobacter Pylori) là loại
vi khuẩn phát triển trong dạ dày người. Vi khuẩn HP có thể sản sinh ra urease - một chất gây phá
hủy thành niêm mạc dạ dày, từ đó hình thành tổn thương và viêm loét dạ dày mạn
tính.
Những
con đường lây nhiễm vi khuẩn chính là miệng – miệng, phân – miệng, dạ dày –
miệng và dạ dày – dạ dày. Bởi vì dễ lây nhiễm và bệnh chưa được phổ biến phòng
ngừa rộng rãi nên các vấn đề ở dạ dày do vi khuẩn HP gây ra đang ngày càng trở
nên phổ biến trên thế giới.
Môi trường acid trong dạ dày là điều kiện
lý tưởng để vi khuẩn HP tồn tại. Khi sinh sống ở đây, chúng sản sinh tăng cường
các enzyme Urease trung hòa độ acid trong dạ dày. Vi khuẩn HP ưa chuộng môi
trường acid, vì thế mà thói quen ăn uống thực phẩm nhiều dầu mỡ và bia rượu làm
tăng môi trường acid trong dạ dày. Điều này là nguyên do khiến việc tiêu diệt
vi khuẩn HP trở nên nghiêm trọng.
Vi khuẩn HP gây ra các ổ viêm loét trong thành dạ dày
Vi khuẩn HP không chỉ gây
ra bệnh ,
khi bệnh tiến triển lâu dài sẽ hình thành ổ vi khuẩn. Ở giai đoạn viêm loét dạ
dày, tá tràng, người bệnh có khả năng đối mặt với biến chứng ung thư dạ dày.
Một nghiên cứu tại Viện Tiêu Hóa Hoa Kỳ thống
kê trung bình 1% những người nhiễm vi khuẩn HP có nguy cơ mắc ung thư. Mặc dù
tỷ lệ nhiễm vi khuẩn HP khá cao, tuy nhiên đa số các trường hợp nhiễm bệnh đều
không có biểu hiện triệu chứng đặc trưng nào ở đường tiêu hóa.
Cách nhận biết nhiễm vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
Không có dấu hiệu nhiễm vi khuẩn HP cụ thể. Đến khi vi khuẩn HP
làm tổn thương dạ dày thì lúc này người bệnh phải đối mặt với vô số bệnh lý vô
cùng nguy hiểm. Dấu hiệu lâm sàng của các vấn đề dạ dày tá tràng thường tương
tự nhau, vì thế người bệnh cần đến sự hỗ trợ của Y tế để chẩn đoán bệnh.
Triệu chứng nhiễm khuẩn HP
mà bạn nên đặc biệt chú ý là:
+ Có cảm giác đau hoặc bỏng rát ở vùng thượng vị.
+ Đau dạ dày khi bụng trống rỗng vào buổi đêm, hoặc sau khi ăn tối.
+ Cơn đau bụng tiến triển âm ỉ và tự biến mất mà không cần điều trị.
+ Người bệnh buồn nôn, ợ chua lên dịch dạ dày, nôn ngay cả khi không có thức ăn.
+ Có thói quen nôn vào buổi sáng sớm, nôn khan, chán ăn.
+ Ăn ít và dễ bị đầy bụng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.
+ Ở giai đoạn nặng bạn sẽ khó nuốt, thiếu máu và đi đại tiện
thấy máu.
ĐỌC THÊM
>>
Vi khuẩn HP dạ dày lây qua đường nào?
Vi khuẩn HP là loại vi khuẩn có sức sống bền bỉ và chúng có thể
tồn tại trong nhiều môi trường và điều kiện nhiệt độ khác nhau. Thông qua các tiếp xúc thông thường,
vi khuẩn hoàn toàn có thể lây lan từ người mang vi khuẩn sang người lành.
Dùng chung dụng cụ ăn uống dễ bị nhiễm vi khuẩn HP
Các con đường chính lây nhiễm vi khuẩn dạ dày gồm:
+ Đường miệng - miệng: Con đường lây truyền chính của vi khuẩn HP, chúng có thể được truyền qua các tiếp xúc nước bọt hay dịch tiết đường tiêu hóa của người mắc bệnh. Nếu dùng chung đũa, ly uống nước, chén,... thì khả năng nhiễm vi khuẩn HP là rất cao.
+ Đường phân - miệng: Vi khuẩn này có thể tồn tại trong chất thải của người bệnh. Nếu không cẩn thận rửa tay trước và sau khi đi vệ sinh và dùng bữa, người thường dễ lây nhiễm khuẩn này. Vi khuẩn đào thải qua phân lây lan nhanh sang cộng đồng, ngoài ra thói quen ăn đồ sống cũng khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn HP.
+ Đường khác: Mặc dù hiếm gặp nhưng vi khuẩn HP còn có thể lây nhiễm thông qua các thiết bị y tế như thiết bị nội soi dạ dày, dụng cụ nội soi tai mũi họng... Đây là những nguyên nhân khách quan lây nhiễm vi khuẩn HP trong cộng đồng.
Không chỉ
lây qua đường miệng, vi khuẩn HP tồn tại trong môi trường có thể lây truyền qua
tay hoặc lây truyền qua các con vật trung gian như chuột, gián, ruồi… khi chúng
bám vào thức ăn.
Viêm dạ dày do vi
khuẩn Hp có nguy hiểm không?
Người bệnh vẫn còn chủ
quan trước những ảnh hưởng mà vi khuẩn HP gây ra cho sức khỏe. Một khi dạ dày
bị nhiễm vi khuẩn HP, bệnh nhân không chỉ gặp phải tình trạng viêm loét dạ dày
mà còn ảnh hưởng đến cơ quan khác. Nếu việc điều trị không kịp thời, các biến
chứng nguy hiểm như, viêm teo niêm mạc dạ
dày và ung thư dạ dày hoàn toàn có thể xảy ra.
Trẻ em dễ bị nhiễm vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
Những nghiên cứu đã chứng minh mối
liên hệ mật thiết của vi khuẩn HP với bệnh ung thư dạ dày. Do vi khuẩn xúc tác
hình thành các ổ viêm, và từ các ổ viêm này sản sinh thêm nhiều gốc tự do tạo
điều kiện cho tế bào ung thư phát triển. Hiện nay, ung thư dạ dày là căn bệnh
phổ biến đứng thứ 2 trong số những ca ung thư hiện nay.
Ngoài
ra vì vi khuẩn HP rất dễ lây lan nên người bệnh không thể kiểm soát hoàn toàn
bệnh khu trú tại chỗ. Vi khuẩn có thể phát triển ra ngoài niêm mạc dạ dày,
chúng có thể tồn tại lâu trong nước bọt, cư trú tại các mảng bám trên răng và
khoang miệng của người bệnh.
Vì thế
con đường lây truyền của chúng rất đa dạng, thông qua bát đũa, hôn trực tiếp,
ăn uống chung hay thậm chí là sinh hoạt chung cũng có thể lây bệnh. Nếu như trẻ
em nhiễm vi khuẩn HP thì bệnh có nguy cơ
tái phát ở tuổi trưởng thành và tiến triển thành bệnh mãn tính.
Phương pháp chẩn đoán vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
Để tiến hành xét nghiệm chẩn đoán vi khuẩn HP gây đau dạ dày đạt
kết quả chính xác, bạn không được phép sử dụng thuốc kháng sinh trong vòng 4
tuần. Ngoài ra các loại thuốc ức chế tiết acid cũng cần dừng sử dụng trong vòng
2 tuần trước khi làm xét nghiệm.
Nếu bệnh nhân nhận thấy cơn đau dạ dày cấp
tính, kèm theo đó là tình trạng trào ngược dạ dày thường xuyên nên tiến hành
xét nghiệm sớm. Có 4 phương pháp giúp đánh giá sự tồn tại của vi khuẩn HP trong
dạ dày là:
1. Xét nghiệm hơi thở
Phương pháp được ứng dụng phổ biến để đánh giá tình trạng vi
khuẩn tồn tại trong dạ dày. Bệnh nhận được uống một lượng chất lỏng vô hại hoặc
1 viên thuốc chuyên dụng. Trong vòng 1 giờ sau đó người bệnh sẽ được lấy mẫu
hơi thở để làm xét nghiệm vi khuẩn HP.
Xét nghiệm hơi thở chẩn đoán vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
2. Xét nghiệm phân tìm
vi khuẩn Hp
Bệnh nhân thực hiện thu thập mẫu phân tại bệnh viện hoặc thực
hiện tại nhà theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Trong quy trình lấy mẫu xét nghiệm,
cần dùng túi nilon chuyên dụng đựng mẫu xét nghiệm để phòng vi khuẩn lan ra môi
trường.
Bệnh nhân không để nước tiểu lẫn với mẫu phân
cùng xét nghiệm. Mẫu phân sau khi thu thập sẽ được thêm vào một chất tạo màu
vào, nếu phân chuyển sang màu xanh dương thì người bệnh nhiễm vi khuẩn Hp. Thời
gian đợi kết quả xét nghiệm từ 1 - 4 ngày.
3. Phương pháp nội soi
Nội soi dạ dày tìm vi khuẩn HP là phương pháp
xét nghiệm mang lại kết quả chính xác. Nội soi thông qua đường miệng, bằng một
ống nhỏ có gắn camera luồn vào dạ dày giúp bác sĩ xác định các vị trí dạ dày bị
loét do vi khuẩn gây ra. Trong quá trình nội soi, các mô tế bào cũng được lấy
ra đồng thời để tiến hành xét nghiệm vi khuẩn HP.
4. Xét nghiệm máu
Phương pháp xét nghiệm máu sẽ được tiến hành bằng cách lấy
mẫu huyết thanh của người bệnh đo kháng thể kháng H.pylori. Từ các thông số
chuyên môn giúp xác định người bệnh đó có bị nhiễm vi khuẩn Hp không. Phương
pháp này không được áp dụng để tiệt trừ Hp vì sau khi tiệt trừ thành công vi
khuẩn HP thì kháng thể này vẫn có thể tiếp tục tồn tại sau nhiều năm.
Có cách
nào chữa khỏi viêm loét dạ dày do vi khuẩn HP?
Việc chẩn đoán và điều trị
bệnh càng sớm càng nâng cao cơ hội hồi phục của bệnh nhân nhiễm khuẩn HP. Trong
trường hợp vi khuẩn mới vừa phát triển ở mức , bác sĩ điều trị sẽ hướng
dẫn bệnh nhân dùng thuốc đặc trị. Đa số các trường hợp sử dụng thuốc đúng hướng
dẫn đạt hiệu quả điều trị 90%.
Vi khuẩn HP có thể bị tiêu
diệt bởi thuốc kháng sinh, kèm theo thuốc ức chế acid dạ dày trong được sử dụng
xuyên suốt trong quá trình điều trị.
Thuốc kháng sinh hỗ trợ điều trị vi khuẩn HP gây viêm loét dạ
dày
Bởi vì thuốc gây ra một số
tác dụng phụ nên việc điều trị cần được hướng dẫn cụ thể tự bác sĩ điều trị.
Bệnh nhân không tự ý thay đổi liều thuốc hay mua thuốc uống bên ngoài.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống
bổ sung nhiều rau của quả, chất xơ và uống nhiều nước sẽ tạo môi trường kiềm
tính cho dạ dày. Từ đó vi khuẩn không có điều kiện lý tưởng để phát triển và
chúng sẽ bị tiêu diệt theo thời gian.
Để điều
trị bệnh viêm loét dạ dày do vi khuẩn HP gây ra, nguyên tắc quan trọng nhất
gồm: không thức ăn cay nóng, không ăn thức ăn dầu mỡ. Đây là những nhóm thực
phẩm làm tăng nồng độ axit cho dạ dày và khiến bệnh tái phát nghiêm trọng hơn.
Các phòng ngừa vi khuẩn HP gây viêm loét dạ dày
Để phòng
ngừa nhiễm khuẩn HP gây viêm loét dạ dày, bạn nên chủ động ngăn chặn các con
đường lây nhiễm vi khuẩn chính. Các chuyên gia sức khỏe đã đưa ra một số lời
khuyên giúp người bệnh phòng ngừa vi khuẩn này như sau:
+ Từ bỏ thói quen dùng chung các dụng cụ ăn uống trong gia đình và không dùng chung đũa gắp thức ăn và đũa dùng bữa.
+ Cha mẹ không nên nhai và mớm thức ăn cho trẻ nhỏ, không sử dụng chung ca hoặc bình uống nước.
+ Đảm bảo rằng bạn đã rửa tay bằng dung dịch sát trùng sau khi đi vệ sinh và trước bữa ăn.
+ Dụng cụ ăn uống trong gia đình cần phải được vệ sinh sạch sẽ, hạn chế ăn uống tại các hàng quán ven đường.
+ Không nên dùng nhiều rau sống, gỏi, thực phẩm sống hoặc các loại thức ăn lên men không đảm bảo vệ sinh.
+ Rửa sạch các loại rau củ quả và trái cây trước khi ăn phòng nguy cơ chúng bị nhiễm vi khuẩn H.
Bổ sung tăng cường rau xanh
để tạo môi trường kiềm tính cho dạ dày
+ Từ bỏ thói quen ăn đồ chua, cay, các loại thực phẩm chế biến sẵn và hạn chế uống rượu, bia, cà phê, hút thuốc lá...
+ Chú trọng việc ăn các loại thực phẩm sạch, đảm bảo chất lượng qua kiểm định và có nguồn gốc rõ ràng.
+ Không nên tự ý dùng kháng sinh điều trị bệnh dạ dày, bởi vì khả năng tái nhiễm vẫn xảy ra khi không được điều trị triệt để.
+ Giữ gìn vệ sinh nhà ở, cơ thể và chủ động bảo vệ bản thân khi sống chung với người bệnh bị nhiễm khuẩn HP
+ Tập thể dục đều đặn hàng ngày để tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ cơ thể đào thải các độc tố, trong đó có vi khuẩn HP.
+ Duy trì tâm trạng thoải mái, suy nghĩ lạc quan vì vi khuẩn HP có khuynh hướng tái phát triển khi người bệnh căng thẳng.
Người bệnh nên đi
kiểm tra sức khỏe định kỳ, chỉ test và diệt vi khuẩn HP khi có chỉ định của bác
sĩ chuyên khoa.
Việc chẩn đoán và điều trị nhiễm vi khuẩn HP gây viêm loét
dạ dày cần được thực hiện theo phác đồ chuyên môn. Bệnh nhân cần nhận được sự
theo dõi sát sao của bác sĩ điều trị. Kết hợp với lối sống lành mạnh, ăn uống
khoa học và nghỉ ngơi hợp lý sẽ giúp bệnh nhân đẩy lùi được bệnh lý.
Nguồn:
