Thế nhưng, sau chiến tranh vẫn còn nhiều Liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Trên những bia mộ nơi Nghĩa trang Liệt sĩ, dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên", "Mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin" vẫn còn hiện hữu như một nỗi trăn trở của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; là niềm day dứt của những người mẹ, người cha, người vợ, người con đã dành cả cuộc đời chờ đợi tin tức người thân.

Có những người mẹ đã đi hết cuộc đời mà chưa một lần biết chính xác nơi con mình yên nghỉ. Có những người con sinh ra khi cha đã ra chiến trường và đến khi tóc bạc vẫn chỉ biết mặt cha qua tấm ảnh cũ đã phai màu theo năm tháng. Có những gia đình qua nhiều thế hệ vẫn đau đáu một mong muốn giản dị nhưng thiêng liêng: được gọi đúng tên người thân của mình trên phần mộ nơi các anh đang nằm lại.

Xuất phát từ trách nhiệm, tình cảm và đạo lý thiêng liêng ấy, thời gian qua, Đảng, Nhà nước đang triển khai quyết liệt Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN. Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, đồng thời là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Hưởng ứng chiến dịch, Ban Chỉ đạo 515 xã Vũ Dương đã chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của các lực lượng chức năng và sự đồng thuận của Nhân dân nhằm thực hiện hiệu quả công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.

Trước đó, xã Vũ Dương đã hoàn thành việc khảo sát thực trạng các Nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Kết quả cho thấy hiện nay tại 04 Nghĩa trang liệt sĩ của xã có tổng số 642 phần mộ liệt sĩ đang được quản lý, chăm sóc và hương khói thường xuyên. Trong số đó vẫn còn nhiều phần mộ chưa xác định được đầy đủ thông tin, là những trường hợp cần được tiếp tục xác minh, đối chiếu và giám định ADN để làm rõ danh tính.

Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 xã, trong tháng 7 năm 2026, địa phương sẽ tổ chức lễ cầu siêu, dâng hương tưởng niệm và lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trên địa bàn.

Đợt 1 được tổ chức vào ngày 14/7/2026 đối với 32 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, gồm 28 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Yên Bình và 04 phần mộ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Yên Ninh.

Đợt 2 được tổ chức vào ngày 17/7/2026 đối với 13 phần mộ liệt sĩ có một phần thông tin đang an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Yên Dương.

Trước khi tiến hành lấy mẫu, địa phương sẽ tổ chức lễ cầu siêu, dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ. Đây không chỉ là một nghi lễ tâm linh mang đậm truyền thống văn hóa dân tộc mà còn thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, sự thành kính và tôn trọng đối với những người đã hy sinh vì nền độc lập, tự do của đất nước.

Mỗi phần mộ được mở hồ sơ lấy mẫu là một câu chuyện chưa trọn vẹn đang chờ được nối dài. Mỗi mẫu hài cốt được thu nhận là một tia hy vọng để khoa học có thể giúp xác định danh tính người đã khuất. Và phía sau mỗi mẫu ADN là biết bao niềm mong mỏi, chờ đợi của thân nhân liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Cùng với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, lực lượng Công an xã Vũ Dương sẽ tổ chức thu nhận 256 mẫu ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính để phục vụ công tác đối sánh dữ liệu.

Dự kiến việc thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ sẽ được tổ chức vào 13 giờ 30 phút ngày 01/7/2026 tại Nhà văn hóa Đảng ủy xã Vũ Dương.

Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi việc xác định danh tính liệt sĩ chỉ có thể đạt hiệu quả cao khi có sự phối hợp đồng bộ giữa mẫu ADN hài cốt liệt sĩ và mẫu ADN của thân nhân. Vì vậy, Ban Chỉ đạo 515 xã đề nghị các gia đình liệt sĩ thuộc diện lấy mẫu tích cực phối hợp với địa phương, tham gia đầy đủ theo kế hoạch. Đối với các thân nhân đang sinh sống, học tập và làm việc xa quê, các gia đình cần chủ động thông tin, liên hệ để người thân sắp xếp thời gian trở về địa phương thực hiện việc lấy mẫu.

Một giọt máu hôm nay có thể là chìa khóa để giải mã những thông tin còn khuyết thiếu của lịch sử. Một mẫu ADN được thu nhận hôm nay có thể là cơ sở để một gia đình sau hàng chục năm mong ngóng tìm được chính xác phần mộ người thân của mình. Và biết đâu, trong hàng trăm mẫu ADN được thu nhận, sẽ có những cuộc đoàn tụ đặc biệt, nơi những người con, người cháu cuối cùng cũng được biết chính xác nơi người thân của mình đang yên nghỉ.

Hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là hành trình của lòng biết ơn, của trách nhiệm và của tình người. Đó không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà là sự chung tay của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong công cuộc tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nghĩa tình với các anh hùng liệt sĩ sẽ còn mãi. Việc lấy mẫu ADN hôm nay không đơn thuần là một hoạt động chuyên môn, mà còn là sự tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam; là nỗ lực để từng bước trả lại tên tuổi, quê hương và danh tính cho những người đã ngã xuống vì đất nước.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của Nhân dân, xã Vũ Dương quyết tâm thực hiện hiệu quả Chiến dịch 500 ngày đêm, góp phần thắp sáng thêm những hy vọng còn dang dở, đưa các Anh hùng Liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình, trở về trong vòng tay yêu thương của gia đình, quê hương và Tổ quốc.