Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 hằng năm là dịp quan trọng để cộng đồng cùng nhìn nhận lại những tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe con người. Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra chủ đề: “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”. Thông điệp này không chỉ phản ánh thực trạng đáng báo động mà còn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải hành động, đặc biệt nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước các chiến lược tiếp thị ngày càng tinh vi của ngành Tải App DubaiPalace thuốc lá.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), sử dụng thuốc lá là nguyên nhân gây ra 28 nhóm bệnh, với nhiều nhóm bệnh nguy hiểm như: ung thư (điển hình là ung thư phổi), các bệnh tim mạch (đặc biệt là bệnh mạch vành), các bệnh hô hấp (đặc biệt là viêm đường hô hấp và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) và ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản và sinh dục ở con người.

Theo Báo cáo toàn cầu về kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2025 cho thấy các nước đã đạt được những bước tiến quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTH thuốc lá). Nhiều quốc gia ở Đông Nam Á đã áp dụng các biện pháp kiểm soát toàn diện, nhờ vậy đã đạt được những tiến bộ đáng khích lệ. So với năm 2010, năm 2024 tỷ lệ hút thuốc ở Đông Nam Á giảm 40%.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế cho biết báo cáo tổng kết 13 năm thi hành Luật PCTH thuốc lá cho thấy nhờ có nhiều nỗ lực trong công tác PCTH thuốc lá, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường trong nam giới trưởng thành giảm, đồng thời tỷ lệ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động cũng giảm đáng kể cả ở các hộ gia đình, nơi công cộng và nơi làm việc. Tuy nhiên, Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải duy trì và tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá. Đáng chú ý, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tiếp tục gia tăng.

Theo WHO, trong bối cảnh các quy định kiểm soát thuốc lá ngày càng được siết chặt trên toàn cầu, các tập đoàn thuốc lá đã thay đổi phương thức tiếp cận thị trường. Thay vì quảng cáo trực tiếp, họ sử dụng các hình thức “ngụy trang” như thiết kế bao bì bắt mắt, đa dạng hương vị (trái cây, kẹo ngọt), và truyền thông gắn với hình ảnh công nghệ hiện đại nhằm thu hút người dùng mới, đặc biệt là thanh thiếu niên.

Đáng chú ý, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang được quảng bá như những lựa chọn “ít hại hơn”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây là những sản phẩm chứa nicotine - một chất gây nghiện mạnh, có độc tính cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là hệ thần kinh và tim mạch. Không chỉ vậy, các sản phẩm này còn chứa nhiều hóa chất độc hại, kim loại nặng và các hợp chất gây ung thư, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương phổi cấp, ngộ độc và các vấn đề sức khỏe lâu dài. Hiện nay, các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và túi Nicotine được các công ty quảng bá với tên gọi là "sản phẩm giảm hại". Điều này đã làm cho nhiều người, đặc biệt là giới trẻ hiểu lầm rằng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng không có hại, không gây nghiện.

WHO cảnh báo rằng việc tiếp xúc với nicotine trong giai đoạn vị thành niên có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển não bộ, làm suy giảm khả năng học tập, trí nhớ và kiểm soát hành vi. Điều này khiến thanh thiếu niên dễ bị nghiện hơn và khó từ bỏ hơn so với người trưởng thành. Thực tế, đã có hàng chục triệu trẻ em trên thế giới trong độ tuổi 13-15 sử dụng các sản phẩm thuốc lá, trong đó tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử đang gia tăng nhanh chóng.

Tại Việt Nam, vấn đề phòng, chống tác hại (PCTH) của thuốc lá đã được quan tâm triển khai trong nhiều năm qua. đã ban hành các công văn chỉ đạo nhằm hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (25-31/5/2026) và tăng cường thực thi Luật PCTH thuốc lá, Chiến lược quốc gia về PCTH thuốc lá, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về nội dung "cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng"; Lồng ghép hoạt động PCTH thuốc lá trong các phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh"; phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa".

Tại Việt Nam, chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá 2026 không chỉ dừng lại ở việc nâng cao nhận thức mà còn hướng đến hành động cụ thể. Việc “vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” của ngành thuốc lá là bước quan trọng để giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ, nhận diện đúng bản chất của các sản phẩm nicotine mới. Đồng thời, việc tăng cường thực thi pháp luật là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì những thành quả đã đạt được trong công tác kiểm soát thuốc lá. Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới, thuốc lá điện tử ngày càng lan rộng và có xu hướng “trẻ hóa” người sử dụng, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và mỗi cá nhân là vô cùng cần thiết. Chỉ khi toàn xã hội cùng hành động, mục tiêu xây dựng một môi trường không khói thuốc, bảo vệ thế hệ tương lai mới có thể trở thành hiện thực. Mỗi chúng ta, hãy chung tay đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá điện tử.

Bùi Huế