Ung thư mắt là tình trạng những tế
bào ung thư phát triển ở trên bề mặt nhãn cầu hoặc trong mắt. Đây
là một bệnh nguy hiểm, không những phá huỷ chức năng thị giác của mắt bị bệnh
mà còn có thể đe doạ đến tính mạng của bệnh nhân. Người bệnh không nên chủ quan
với những thay đổi thị lực và biểu hiện bất thường về hình dạng, màu sắc của mắt
bởi đó rất có thể là các dấu hiệu ung thư mắt.
1. Tổng quan về bệnh ung thư mắt
Ung thư mắt có
thể gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Ở người lớn, ung thư mắt có thể xuất phát từ
các tế bào, bao gồm biểu mô kết mạc, tuyến lệ, ung thư nhãn cầu và phát triển từ
phía sau mắt hay gọi là ung thư hậu nhãn cầu... Còn đối với trẻ nhỏ thì hay gặp
do Ung thư nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma), xuất phát từ tế bào non của
võng mạc. Người bệnh không nên chủ quan với những thay đổi thị lực và biểu hiện
bất thường về hình dạng màu sắc của mắt bởi đó rất có thể là các dấu hiệu ung
thư mắt.
2. Các dấu hiệu của ung thư mắt
2.1. Dấu hiệu ung thư mắt ở trẻ nhỏ:
Các biểu hiện của bệnh ung thư võng mạc: Bệnh
có biểu hiện rất đa dạng, chủ yếu bệnh nhân có dấu hiệu ánh đồng tử trắng, dấu
hiệu này có thể dễ dàng nhận thấy khi chụp ảnh cho trẻ thay cho hình ảnh dấu hiệu
mắt đỏ khi chụp ảnh là « ánh mắt mèo mù ». Tuy nhiên không phải tất cả các trẻ
có dấu hiệu ánh đồng tử trắng đều bị ung thư võng mạc, vì vậy khi nào trẻ có dấu
hiệu ánh đồng tử trắng cũng nên đưa đi khám bác sỹ chuyên khoa mắt để có chẩn
đoán xác định. Dấu hiệu hay gặp thứ hai của bệnh là lác, mắt của trẻ không nhìn
thẳng mà có thể lác vào trong hoặc ra ngoài. Ngoài ra, trẻ bị bệnh
này có thể có biểu hiện mắt đau, đỏ, nhìn kém, lồi mắt, dị sắc mống mắt (màu sắc
lòng đen hai mắt khác nhau), mắt giãn to….
Dấu hiệu ánh đồng tử trắng
2.2. Các dấu hiệu ung thư mắt ở người lớn
Phần lớn những trường hợp ung thư mắt ở người
trường thành, các khối u ác tính thường xuất hiện ở màng mạch nho trước (mống
mắt và thể mi) và màng mạch nho sau (màng bồ đào sau). Bên cạnh đó, tế bào ung
thư còn có thể xuất hiện ở kết mạc, mí mắt hay hốc mắt, tuy nhiên những trường
hợp này thường hiếm gặp hơn.
Ở giai đoạn đầu, bệnh thường tiến
triển âm thầm, không gây ra triệu chứng điển hình, đến khi bệnh khởi phát những
triệu chứng nghiêm trọng thì bệnh đã bước sang giai đoạn muộn.
Dưới đây là các dấu hiệu ung thư mắt thường
gặp:
- Xuất hiện một khối bất thường trên mắt hoặc bên trong mắt.
- Một bên mắt bị lồi ra ngoài.
- Nhìn vật bị biến dạng.
- Có đám đen lởn vởn bay trước mắt.
- Bệnh nhân nhạy cảm với ánh sáng nhấp nháy
Ung
thư biểu mô kết mạc
3. Điều trị:
Ung thư mắt có thể điều trị được và
mang lại kết quả khá khả quan. Nhưng cũng không ít trường hợp vẫn cần loại bỏ
nhãn cầu để bảo toàn tính mạng cho người bệnh. Tuy nhiên, ở nước ta đa số thăm
khám khi bệnh đã tiến triển nặng nên khả năng bảo tồn mắt khó khăn và điều trị
tỷ lệ sống sót cũng không cao như giai đoạn sớm.
Các biện pháp có thể sử dụng trong
điều trị ung thư mắt bao gồm:
- Phẫu thuật: Có thể phẫu thuật cắt bỏ vùng mí mắt hoặc cắt bỏ trên một diện tích rộng ra xung quanh và cắt bỏ vùng tiếp cận màng da mắt. Nếu trong trường hợp ung thư xâm lấn đến vùng nhãn cầu và hốc mắt, cần phải cắt bỏ toàn bộ các bộ phận bên trong hốc mắt.
- Xạ trị: Dùng tia xạ để tiêu diệt các tế bào ung thư. Khi xạ trị cần phải hết sức lưu ý để tránh được nguy cơ tổn thương các cơ quan trong hốc mắt. Nhất là những trường hợp có thể bảo tồn được mắt.
- Hoá trị: Là phương pháp dùng thuốc đưa vào cơ thể để tiêu diệt các tế bào ung thư và thường được kết hợp với xạ trị trong điều trị ung thư mắt.
Như vậy, ung thư mắt có thể điều trị
được và một số trường hợp có thể bảo toàn được nhãn cầu đảm bảo thị lực nếu
phát hiện sớm và phụ thuộc loại ung thư mắt.
4. Các dấu hiệu cảnh báo ung thư
mắt:
- Đối với trẻ nhỏ:
- Những
trẻ sơ sinh có tiền sử gia đình bị ung thư nguyên bào võng mạc, sinh non cần
được khám mắt kĩ lưỡng hơn khi sinh, và khám lại khi được một vài tuần tuổi và
sau đó một vài tháng một lần.
-
Khi bạn nhìn thấy đồng tử của trẻ dưới 5 tuổi màu trắng ở một hoặc 2 bên mắt,
hãy cho con đi khám bác sĩ mắt sớm nhất có thể .
- Đối
với người lớn thì đi khám mắt ngay khi có các biểu hiện nhìn mờ, nhìn vật bị
biến dạng, hoặc nhạy cảm với ánh sáng nhấp nháy.
Ths.BS Nguyễn Vũ Minh Thủy - Trưởng
khoa Khám bệnh- Bệnh viện Mắt Hà Nam
