Chỉ một thao tác tải ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc nhấp vào đường link lạ, người dùng có thể vô tình tạo “cửa ngõ” cho mã độc xâm nhập, đánh cắp dữ liệu cá nhân và tài sản. Việc sớm nhận biết các dấu hiệu điện thoại bị nhiễm virus là yếu tố quan trọng để hạn chế thiệt hại.

Điện thoại chạy chậm, nóng bất thường. Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất là điện thoại hoạt động chậm, thường xuyên bị treo, giật lag dù không mở nhiều ứng dụng. Thiết bị có thể nóng lên nhanh chóng ngay cả khi chỉ sử dụng các chức năng cơ bản. Đây có thể là do mã độc chạy ngầm, chiếm tài nguyên hệ thống.

Pin hao nhanh, dữ liệu di động tăng đột biến. Khi bị nhiễm virus, điện thoại thường tiêu hao pin nhanh bất thường, thời gian sử dụng giảm rõ rệt. Đồng thời, dung lượng dữ liệu di động có thể tăng đột biến dù người dùng không xem video hay tải file lớn. Nguyên nhân là do mã độc âm thầm gửi dữ liệu ra ngoài hoặc tải thêm nội dung không mong muốn.

Xuất hiện ứng dụng lạ, quảng cáo tràn lan. Việc xuất hiện các ứng dụng lạ mà người dùng không cài đặt, hoặc các quảng cáo bật lên liên tục ngay cả khi không sử dụng trình duyệt, là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng. Một số mã độc còn tự động cài thêm ứng dụng, chuyển hướng trình duyệt hoặc hiển thị thông báo giả mạo để dụ người dùng thao tác.

Tài khoản bị đăng nhập trái phép. Nhiều người chỉ phát hiện điện thoại bị nhiễm virus khi nhận được thông báo đăng nhập lạ vào tài khoản mạng xã hội, email, ví điện tử hoặc ngân hàng. Mã độc có thể ghi lại thao tác bàn phím, đọc tin nhắn chứa mã xác thực, từ đó chiếm quyền kiểm soát các tài khoản quan trọng.

Thiết bị tự động gửi tin nhắn, gọi điện bất thường. Một số trường hợp điện thoại tự động gửi tin nhắn, gọi điện đến các số lạ hoặc gửi đường link đáng ngờ cho danh bạ. Đây là dấu hiệu cho thấy thiết bị có thể đã bị kiểm soát từ xa, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho cả người dùng và người thân, bạn bè.

Cần làm gì khi nghi ngờ điện thoại bị nhiễm virus?

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, người dùng cần:

- Ngắt kết nối Internet (Wifi, dữ liệu di động) để hạn chế mã độc hoạt động.

- Gỡ bỏ các ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc mới cài đặt trước thời điểm xảy ra sự cố.

- Quét virus bằng phần mềm bảo mật uy tín được tải từ kho ứng dụng chính thức.

- Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng bằng thiết bị khác an toàn hơn.

- Trường hợp nghiêm trọng, cần sao lưu dữ liệu và khôi phục cài đặt gốc cho điện thoại.

Phòng ngừa từ sớm – giải pháp hiệu quả nhất. Để hạn chế nguy cơ nhiễm virus, người dân cần chủ động bảo vệ thiết bị bằng cách: chỉ cài đặt ứng dụng từ kho chính thức; không nhấp vào đường link lạ; không cấp quyền truy cập không cần thiết cho ứng dụng; thường xuyên cập nhật hệ điều hành và phần mềm bảo mật.

Chủ động bảo vệ “két dữ liệu” cá nhân. Điện thoại thông minh lưu trữ hầu hết thông tin cá nhân của người dùng. Một khi bị nhiễm virus, hậu quả không chỉ là thiết bị hoạt động kém mà còn là nguy cơ mất an toàn thông tin và tài sản. Nhận biết sớm, xử lý kịp thời và phòng ngừa từ đầu chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ chiếc điện thoại và cuộc sống số của mỗi người./.

Phạm Thị Thảo