Camera giá rẻ – rủi ro không hề “rẻ”

Hiện nay, trên thị trường xuất hiện tràn lan các loại camera giám sát giá rẻ, được quảng cáo với nhiều tính năng hấp dẫn như lắp đặt nhanh, xem từ xa qua điện thoại, lưu trữ dữ liệu trực tuyến. Tuy nhiên, phần lớn các thiết bị này không có thông tin rõ ràng về nhà sản xuất, không được kiểm định về tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn thông tin, sử dụng phần mềm và máy chủ không minh bạch.

Việc sử dụng camera không rõ nguồn gốc đồng nghĩa với việc người dùng không kiểm soát được dữ liệu hình ảnh, âm thanh được thu thập, cũng như không nắm được dữ liệu đó đang được lưu trữ, xử lý ở đâu, bởi ai.

Nguy cơ bị xâm nhập và theo dõi trái phép

Theo các chuyên gia an toàn thông tin, nhiều camera không rõ nguồn gốc tồn tại lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng, sử dụng mật khẩu mặc định yếu hoặc không có cơ chế xác thực an toàn. Tin tặc có thể dễ dàng truy cập trái phép, điều khiển camera từ xa để theo dõi sinh hoạt cá nhân, hoạt động sản xuất, kinh doanh mà người sử dụng không hề hay biết.

Không ít trường hợp hình ảnh từ camera gia đình, cửa hàng, văn phòng bị phát tán trên Internet, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống riêng tư, uy tín và an toàn của người dân, doanh nghiệp.

Nguy cơ lộ lọt thông tin nội bộ, bí mật

Camera giám sát thường được lắp đặt tại các vị trí nhạy cảm như khu vực làm việc, kho hàng, xưởng sản xuất, khu dân cư. Khi bị xâm nhập, hình ảnh thu được có thể làm lộ:

- Thông tin nội bộ của cơ quan, doanh nghiệp

- Quy trình sản xuất, kinh doanh

- Thói quen sinh hoạt của cá nhân, gia đình

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc lộ lọt dữ liệu từ camera có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế, uy tín và an ninh.

Camera – “cửa ngõ” tấn công vào hệ thống mạng

Camera giám sát là thiết bị kết nối Internet. Khi sử dụng camera không bảo đảm an toàn, thiết bị này có thể trở thành điểm yếu trong toàn bộ hệ thống mạng. Từ camera, tin tặc có thể mở rộng tấn công sang các thiết bị khác như máy tính, máy chủ, hệ thống quản lý, gây mất an toàn thông tin trên diện rộng.

Đây là nguy cơ đặc biệt đáng lo ngại đối với các cơ quan, đơn vị đang triển khai chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành.

Nguyên nhân chủ yếu từ nhận thức người sử dụng

Một trong những nguyên nhân chính khiến camera không rõ nguồn gốc vẫn được sử dụng phổ biến là tâm lý ham rẻ, tiện lợi và thiếu hiểu biết về an toàn thông tin. Nhiều người chưa quan tâm đúng mức đến việc thay đổi mật khẩu mặc định, cập nhật phần mềm, quản lý quyền truy cập camera, vô tình tạo điều kiện cho các nguy cơ mất an toàn.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, cảnh báo về rủi ro an toàn thông tin từ các thiết bị IoT, trong đó có camera giám sát, vẫn cần được tăng cường hơn nữa.

Khuyến cáo để sử dụng camera an toàn

Để phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thông tin, người dân, cơ quan, doanh nghiệp cần lưu ý:

- Lựa chọn camera của các nhà sản xuất uy tín, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

- Không sử dụng các thiết bị trôi nổi, giá rẻ bất thường

- Thay đổi mật khẩu mặc định, sử dụng mật khẩu mạnh

- Hạn chế chia sẻ thông tin đăng nhập camera

- Thường xuyên cập nhật phần mềm, kiểm tra hoạt động của thiết bị

- Không lắp đặt camera tại các khu vực quá nhạy cảm nếu không cần thiết

Camera giám sát là công cụ hữu ích trong bảo đảm an ninh, trật tự, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được lựa chọn và sử dụng đúng cách. Việc sử dụng camera không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nhiều nguy cơ về mất an toàn thông tin, ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức và xã hội. Mỗi người dân, mỗi cơ quan, doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, coi an toàn thông tin là yêu cầu bắt buộc khi sử dụng các thiết bị camera giám sát trong môi trường số hiện nay./.

Hoàng Thị Tươi