Các đối tượng xấu lợi dụng tâm lý cả tin, lo lắng cho gia đình, sức khỏe, tài sản của người cao tuổi để thực hiện hành vi lừa đảo, gây thiệt hại về kinh tế và ảnh hưởng đến tinh thần. Việc nâng cao nhận thức, trang bị “đề kháng” số cho người cao tuổi là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

Vì sao người cao tuổi thường trở thành mục tiêu?

Người cao tuổi thường ít tiếp cận thông tin cảnh báo về an toàn không gian mạng, trong khi lại sử dụng điện thoại để liên lạc với con cháu, nhận thông tin từ ngân hàng, cơ quan nhà nước. Các đối tượng lừa đảo thường giả mạo cán bộ công an, tòa án, ngân hàng, nhân viên y tế hoặc người quen, gọi điện thông báo có liên quan đến vụ việc pháp lý, tai nạn, nợ nần, trúng thưởng… nhằm tạo tâm lý hoang mang, thúc ép chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

Nhiều cuộc gọi được dàn dựng công phu, sử dụng giọng nói nghiêm trọng, kịch bản rõ ràng khiến người cao tuổi khó phân biệt thật – giả.

Những chiêu trò lừa đảo phổ biến nhắm vào người cao tuổi

Các hình thức lừa đảo thường gặp gồm:

- Giả danh cơ quan chức năng thông báo liên quan đến vụ án, yêu cầu “giữ bí mật” và chuyển tiền để phục vụ điều tra.

- Gọi điện báo con cháu gặp tai nạn, cần chuyển tiền gấp để “giải quyết”.

- Tin nhắn trúng thưởng, nhận quà, nhận trợ cấp nhưng yêu cầu đóng phí hoặc cung cấp thông tin cá nhân.

- Tin nhắn, cuộc gọi yêu cầu cài đặt ứng dụng giả mạo để “xác minh thông tin”.

Để giúp người cao tuổi chủ động phòng tránh, gia đình và cộng đồng cần hướng dẫn một số nguyên tắc cơ bản:

- Không vội tin – không vội làm theo. Khi nhận cuộc gọi hoặc tin nhắn lạ, người cao tuổi cần bình tĩnh, không cung cấp thông tin cá nhân, không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại.

- Luôn kiểm chứng thông tin. Trước mọi yêu cầu liên quan đến tiền bạc, cần gọi lại cho con cháu, người thân hoặc trực tiếp liên hệ cơ quan chức năng để xác minh.

- Không bấm link, không cài ứng dụng lạ. Tuyệt đối không nhấp vào đường link trong tin nhắn rác, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn qua điện thoại.

- Chủ động chặn số, báo tin nhắn rác. Hướng dẫn người cao tuổi sử dụng chức năng chặn cuộc gọi, chặn tin nhắn rác trên điện thoại hoặc thông báo cho nhà mạng.

Gia đình cần thường xuyên trò chuyện, cập nhật thông tin cho người cao tuổi về các hình thức lừa đảo mới, đồng thời hỗ trợ cài đặt các tính năng bảo mật, lọc cuộc gọi rác trên điện thoại. Các tổ chức đoàn thể, chính quyền cơ sở cần tăng cường tuyên truyền bằng hình thức dễ hiểu, gần gũi, phù hợp với người cao tuổi.

Bảo vệ người cao tuổi trước tin nhắn rác và cuộc gọi lừa đảo không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng. Việc nâng cao “đề kháng” số cho người cao tuổi sẽ giúp họ yên tâm hơn khi sử dụng điện thoại, đồng thời góp phần đẩy lùi tội phạm lừa đảo, xây dựng môi trường số an toàn, nhân văn./.