Thói quen này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn về lộ lọt bí mật nhà nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và hoạt động của cơ quan, tổ chức.

USB là thiết bị lưu trữ nhỏ gọn, dễ sử dụng, thường được dùng để sao chép, chuyển giao dữ liệu nhanh chóng. Tuy nhiên, đây cũng là phương tiện dễ bị thất lạc, sao chép trái phép hoặc nhiễm mã độc. Nhiều loại mã độc có thể ẩn trong USB, tự động sao chép dữ liệu khi cắm vào máy tính, đặc biệt nguy hiểm đối với các máy tính dùng để xử lý thông tin nội bộ, tài liệu mật.

Việc sử dụng USB không rõ nguồn gốc, USB cá nhân, hoặc dùng chung USB giữa nhiều máy tính khác nhau làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thông tin, trong đó có nguy cơ làm lộ bí mật nhà nước.

Zalo và các nền tảng nhắn tin trực tuyến mang lại sự tiện lợi trong trao đổi công việc, nhưng không phải là kênh chính thức, không được thiết kế để truyền tải thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước. Việc gửi tài liệu, hình ảnh, file công việc qua Zalo tiềm ẩn nhiều rủi ro như: tài khoản bị chiếm quyền kiểm soát, thiết bị bị mất hoặc nhiễm virus, dữ liệu bị lưu trữ trên máy chủ bên thứ ba.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp cán bộ sử dụng điện thoại cá nhân để trao đổi công việc, trong khi thiết bị không được cài đặt phần mềm bảo mật, không khóa màn hình, không mã hóa dữ liệu, dẫn đến nguy cơ lộ lọt thông tin khi bị mất hoặc bị truy cập trái phép.

Lộ lọt bí mật nhà nước – hậu quả nghiêm trọng. Bí mật nhà nước bao gồm những thông tin quan trọng thuộc các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế, khoa học – công nghệ và các lĩnh vực khác theo quy định của pháp luật. Việc để lộ, mất bí mật nhà nước không chỉ gây thiệt hại cho Nhà nước mà còn có thể khiến cá nhân, tập thể liên quan bị xử lý kỷ luật, xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong nhiều vụ việc, nguyên nhân không đến từ hành vi cố ý mà xuất phát từ sự chủ quan, thiếu hiểu biết về quy định bảo vệ bí mật nhà nước trong môi trường số.

Những hành vi cần tuyệt đối tránh. Để phòng ngừa nguy cơ lộ lọt bí mật nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức cần tuyệt đối tránh:

- Sao chép, lưu trữ tài liệu mật trên USB cá nhân, USB không được kiểm soát.

- Gửi, nhận tài liệu thuộc phạm vi bí mật nhà nước qua Zalo, email cá nhân, mạng xã hội.

- Sử dụng thiết bị cá nhân để xử lý tài liệu mật khi chưa được cho phép.

- Cắm USB lạ vào máy tính cơ quan, máy tính xử lý thông tin nội bộ.

Khuyến cáo và giải pháp phòng ngừa. Cơ quan chức năng khuyến cáo các cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức, viên chức:

- Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.

- Chỉ sử dụng hệ thống thông tin, thiết bị, phần mềm được cơ quan có thẩm quyền cho phép để lưu trữ, trao đổi tài liệu.

- Tăng cường quản lý, kiểm soát việc sử dụng USB, thiết bị lưu trữ di động.

- Nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn thông tin cho cán bộ, người lao động.

- Kịp thời báo cáo khi phát hiện nguy cơ hoặc sự cố lộ lọt thông tin.

Trong môi trường số, ranh giới giữa “tiện lợi” và “nguy hiểm” rất mong manh. Chỉ một thao tác sao chép thiếu kiểm soát hoặc một lần gửi file qua ứng dụng nhắn tin không phù hợp cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Việc tuân thủ quy định bảo vệ bí mật nhà nước không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là trách nhiệm chính trị của mỗi cán bộ, công chức, viên chức./.

Đặng Hải Đường