Nghị định số 231/2026/NĐ-CP: Quy định về quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng
Ngày 25/6/2026,
Chính phủ ban hành Nghị định số 231/2026/NĐ-CP quy định về quản lý, giám sát,
giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Nghị định là cơ sở pháp lý
quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Thi hành án hình sự năm 2025, tăng cường hiệu
quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức, cá
nhân trong công tác quản lý, giáo dục, giúp người chấp hành án tái hòa nhập cộng
đồng, phòng ngừa tái phạm và bảo đảm an ninh, trật tự xã hội.
Quy định rõ phạm
vi và đối tượng áp dụng
Nghị định quy định
nội dung, biện pháp, kinh phí thực hiện công tác quản lý, giám sát, giáo dục đối
với người được hưởng án treo; người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ;
người chấp hành án phạt cấm cư trú, quản chế, tước một số quyền công dân, cấm đảm
nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định; người được hoãn chấp
hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều
kiện.
Đồng thời, Nghị định
cũng quy định trách nhiệm của cơ quan thi hành án hình sự, UBND các cấp, Công
an cấp xã, đơn vị quân đội cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan
trong việc quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.
Tăng cường quản
lý, giám sát gắn với giáo dục và hỗ trợ tái hòa nhập
Theo Nghị định,
công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng
bao gồm nhiều nội dung như:
Tiếp nhận, quản
lý, cập nhật hồ sơ, tài liệu; Lập kế hoạch quản
lý, giám sát, giáo dục; Thực hiện nhận xét, báo cáo việc chấp hành án; Kiểm điểm người vi phạm nghĩa vụ; Điểm danh, kiểm diện; Phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong
quá trình quản lý, giáo dục.
Bên cạnh đó, các
biện pháp quản lý, giám sát, giáo dục được quy định theo hướng đồng bộ, bao gồm
nghiên cứu, khai thác hồ sơ; tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; gặp gỡ,
làm việc trực tiếp với người chấp hành án và ứng dụng các phương tiện kỹ thuật
trong công tác quản lý.
Đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ, chuyển đổi số trong thi hành án hình sự
Một điểm đáng chú
ý của Nghị định là khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin, phương tiện kỹ
thuật và các nền tảng số trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp
hành án hình sự tại cộng đồng.
Theo đó, cán bộ
Công an cấp xã có thể thiết lập kênh liên lạc với người chấp hành án thông qua
các ứng dụng trên nền tảng mạng xã hội, ứng dụng chuyên biệt của Bộ Công an.
Người chấp hành án có thể thực hiện báo cáo định kỳ hoặc khi có yêu cầu bằng
hình thức điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm thời gian, chi
phí và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.
Phát huy vai
trò của chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội
Nghị định quy định
rõ trách nhiệm của UBND các cấp, Công an cấp tỉnh, Công an cấp xã, Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật
tự ở cơ sở trong công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án.
Đặc biệt, UBND cấp
xã có trách nhiệm tạo điều kiện để người chấp hành án học nghề, tìm kiếm việc
làm, ổn định cuộc sống, góp phần hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, hạn chế nguy cơ
tái phạm.
Bảo đảm nguồn
lực thực hiện
Kinh phí thực hiện
công tác quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng
được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và
các nguồn kinh phí hợp pháp khác.
Việc quy định rõ
cơ chế tài chính và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị góp phần bảo đảm tính
khả thi, thống nhất và hiệu quả trong quá trình tổ chức thực hiện.
Hiệu lực thi
hành
Nghị định số
231/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Việc ban hành Nghị
định không chỉ hoàn thiện hành lang pháp lý về thi hành án hình sự tại cộng đồng
mà còn thể hiện quan điểm nhân văn của Đảng và Nhà nước trong công tác giáo dục,
cảm hóa, giúp người chấp hành án sớm tái hòa nhập xã hội, trở thành công dân có
ích, đồng thời góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bảo đảm an toàn xã hội
trong tình hình mới.
Xem chi tiết