Nghị định số 234/2026/NĐ-CP: Quy định mới về xử lý kỷ luật viên chức, bảo đảm chặt chẽ, công bằng và nâng cao kỷ cương trong khu vực công
Ngày 26/6/2026,
Chính phủ ban hành Nghị định số 234/2026/NĐ-CP quy định về xử lý kỷ luật viên
chức, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ để triển khai Luật Viên chức năm 2025, bảo đảm
việc xử lý kỷ luật được thực hiện nghiêm minh, khách quan, đúng thẩm quyền, đồng
thời nâng cao trách nhiệm, kỷ cương, đạo đức công vụ và hiệu quả hoạt động của
các đơn vị sự nghiệp công lập.
Nghị định gồm các
quy định về nguyên tắc xử lý kỷ luật, các hành vi vi phạm, hình thức kỷ luật,
thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử lý đối với viên chức và người đã thôi việc,
nghỉ hưu có hành vi vi phạm trong thời gian công tác.
Bảo đảm khách
quan, công bằng và xử lý đúng người, đúng hành vi vi phạm
Nghị định quy định
việc xử lý kỷ luật phải bảo đảm các nguyên tắc: khách quan, công bằng, công
khai, nghiêm minh, chính xác, kịp thời; đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục. Mỗi
hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật; trường hợp có
nhiều hành vi vi phạm thì xem xét, kết luận từng hành vi và áp dụng hình thức kỷ
luật tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm.
Đồng thời, việc
xem xét xử lý kỷ luật phải căn cứ vào nội dung, động cơ, tính chất, mức độ, hậu
quả của hành vi vi phạm; nguyên nhân, hoàn cảnh cụ thể; các tình tiết tăng nặng,
giảm nhẹ; thái độ tiếp thu, sửa chữa và kết quả khắc phục hậu quả của người vi
phạm.
Đặc biệt, Nghị định
nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm thân thể, tinh thần, danh dự, nhân phẩm của
viên chức trong quá trình xử lý kỷ luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của
người bị xem xét kỷ luật.
Quy định cụ thể
các trường hợp chưa xem xét hoặc được miễn trách nhiệm kỷ luật
Nghị định quy định
rõ các trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật như: viên chức đang điều trị bệnh
hiểm nghèo; đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
đang bị khởi tố, tạm giữ, tạm giam chờ kết luận của cơ quan có thẩm quyền…
Bên cạnh đó, một
số trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật gồm:
Thực hiện đề xuất
nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung nhưng phát sinh thiệt hại
khách quan;
Thực hiện đúng
quy trình, đúng thẩm quyền nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan;
Người có hành vi vi phạm đã qua đời;
Các trường hợp
khác theo quy định của pháp luật.
Những quy định
này thể hiện rõ tinh thần khuyến khích đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì
lợi ích chung, đồng thời bảo đảm tính nhân văn trong quá trình xử lý kỷ luật
viên chức.
Quy định rõ thời
hiệu, thời hạn xử lý kỷ luật
Theo Nghị định,
thời hiệu xử lý kỷ luật được quy định như sau:
05 năm (60 tháng) đối với hành vi vi phạm đến mức
phải áp dụng hình thức khiển trách;
10 năm (120 tháng) đối với các hành vi vi phạm còn
lại.
Đối với các hành
vi đặc biệt nghiêm trọng như vi phạm đến mức phải khai trừ khỏi Đảng, vi phạm
công tác bảo vệ chính trị nội bộ, xâm hại lợi ích quốc gia, sử dụng văn bằng,
chứng chỉ giả… thì không áp dụng thời hiệu xử lý kỷ luật.
Thời hạn xử lý kỷ
luật không quá 90 ngày, trường hợp vụ việc phức tạp có thể kéo dài nhưng không
quá 150 ngày.
Quy định thống
nhất các hình thức kỷ luật đối với viên chức
Nghị định quy định
bốn hình thức kỷ luật đối với viên chức gồm:
Khiển trách;
Cảnh cáo;
Cách chức (đối với viên chức quản lý);
Buộc thôi việc.
Trong đó, viên chức
bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm
tham nhũng thì đương nhiên bị buộc thôi việc; đối với viên chức quản lý bị kết
án thì đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.
Xác định rõ thẩm
quyền và quy trình xử lý kỷ luật
Nghị định quy định
cụ thể thẩm quyền xử lý kỷ luật đối với viên chức quản lý, viên chức không giữ
chức vụ quản lý và viên chức biệt phái.
Quy trình xử lý kỷ
luật được thực hiện theo ba bước cơ bản:
- Tổ chức họp kiểm điểm;
- Thành lập Hội đồng kỷ luật (nếu thuộc trường hợp phải thành lập);
- Ra quyết định xử lý kỷ luật.
Đối với Hội đồng
kỷ luật, Nghị định quy định rõ thành phần, nguyên tắc hoạt động, trình tự họp,
việc bỏ phiếu kín và trách nhiệm của từng thành viên, góp phần nâng cao tính
minh bạch, khách quan trong quá trình xem xét, xử lý vi phạm.
Nâng cao kỷ luật,
kỷ cương và hiệu quả quản trị trong đơn vị sự nghiệp công lập
Việc ban hành Nghị
định số 234/2026/NĐ-CP không chỉ hoàn thiện khung pháp lý về xử lý kỷ luật viên
chức mà còn góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, tăng cường kỷ luật, kỷ cương
hành chính, xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, liêm chính, tận tụy, đáp ứng
yêu cầu đổi mới và phát triển nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân.
Xem chi tiết