Luật Bầu cử đại biểu
Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định rõ một số trường hợp không được
ghi tên vào danh sách cử tri nhằm bảo đảm tính nghiêm túc và công bằng cho cuộc
bầu cử.
Ảnh minh họa.
Câu 80: Những người nào không được ghi tên vào
danh sách cử tri?
Trả lời: Những
người thuộc các trường hợp sau đây không được ghi tên vào danh sách cử tri:
- Người đang bị tước
quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật;
- Người bị kết án tử
hình đang trong thời gian chờ thi hành án;
- Người đang chấp
hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo;
- Người mất năng lực
hành vi dân sự.
Câu 81: Người bị Tòa án kết án phạt tù nhưng được
hưởng án treo thì có được ghi tên vào danh sách cử tri để thực hiện quyền bầu cử
không?
Trả lời: Khoản 1
Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định:
“Người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu
lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án,
người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực
hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri”.
Như vậy, công dân đủ
18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi dân sự, bị Tòa án kết án phạt tù nhưng
được hưởng án treo, nếu không bị tước quyền bầu cử (trong bản án không ghi hình
phạt bị tước quyền bầu cử) vẫn có quyền bầu cử và được ghi tên vào danh sách cử
tri ở nơi mình cư trú để tham gia bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng
nhân dân theo quy định của pháp luật.
Câu 82: Người bị kết án phạt tù nhưng được hoãn
chấp hành hình phạt tù hoặc tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù thì có được ghi
tên vào danh sách cử tri để thực hiện quyền bầu cử không?
Trả lời: Khoản 1
Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định:
“Người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu
lực pháp luật, người bị kết án tử hình đang trong thời gian chờ thi hành án,
người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo, người mất năng lực
hành vi dân sự thì không được ghi tên vào danh sách cử tri”.
Như vậy, những người
bị kết án phạt tù nhưng được hoãn chấp hành hình phạt tù hoặc tạm đình chỉ chấp
hành hình phạt tù thì không được tính là đang trong thời hạn chấp hành hình phạt
tù và vẫn được ghi tên vào danh sách cử tri để thực hiện quyền bầu cử.
Câu 83: Thế nào là người mất năng lực hành vi
dân sự? Người có dấu hiệu bị bệnh tâm thần nhưng không có điều kiện tổ chức
khám và xác nhận của cơ quan y tế thì có được ghi tên vào danh sách cử tri hay
không?
Trả lời: Khi một
người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được
hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ
quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất
năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Người bị
mất năng lực hành vi dân sự sẽ không được thực hiện quyền ứng cử và bầu cử.
Trên thực tế, bệnh
nhân tâm thần thường không cư trú cố định ở một nơi. Mạng lưới y tế chuyên
khoa hiện tại cũng chưa phát triển rộng khắp nên chưa khám và xác định được họ.
Do đó, ở địa phương, nếu có trường hợp có biểu hiện bệnh lý tâm thần rõ rệt,
thường xuyên không làm chủ được nhận thức và hành vi thì tuy chưa có điều kiện
tổ chức khám và xác nhận của cơ quan y tế có thẩm quyền, chưa được Tòa án tuyên
bố là người mất năng lực hành vi dân sự nhưng gia đình, người giám hộ có cam kết
và chính quyền địa phương xác nhận thì họ cũng bị coi là người mất năng lực
hành vi dân sự và không được ghi tên vào danh sách cử tri.
Câu 84: Người vừa câm, vừa điếc có được ghi tên
vào danh sách cử tri hay không?
Trả lời: Người vừa
câm, vừa điếc nếu không thuộc các trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử
tri quy định tại Điều 30 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng
nhân dân thì vẫn được ghi tên vào danh sách cử tri để tham gia bầu cử đại biểu
Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.
