là bệnh xương khớp xảy ra phổ biến ở những người
có độ tuổi trung niên và người già. Bệnh hình thành do quá trình lão hóa tự
nhiên của cơ thể. Khi mắc bệnh, người bệnh sẽ nhận thấy những động tác ở cổ bị
vướng kèm theo cảm giác đau đớn nghiêm trọng. Ở trường hợp nặng, bệnh nhân có
thể bị vẹo cổ, cơn đau lan rộng lên tới đầu và nhiều bộ phận khác của cơ thể.
Tìm
hiểu bệnh thoái hóa cột sống cổ là gì? Nguyên nhân gây bệnh và cách phòng ngừa
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ là gì?
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ còn có tên gọi khác là , tên khoa học là Cervical spondylosis. Bệnh lý này
thể hiện cho tình trạng thoái hóa xảy ra trên hệ thống xương cột sống do sự tác
động của nhiều yếu tố khác nhau. Cụ thể như tuổi tác, công việc, hoạt động, lao
động.
Thoái hóa cột sống cổ bệnh
học
Thoái
hóa cột sống cổ bệnh học là quá trình bệnh lý hình thành ở những đốt sống cổ. Bệnh
bắt đầu từ những hiện tượng hư khớp ở các diện đốt sống, dây chằng, đĩa đệm đốt
đến những bao hoạt dịch. Lâu ngày hiện tượng thoái hóa các đốt sống xuất hiện dẫn
đến những cơn đau nhức nghiêm trọng ở vùng cổ. Hơn thế cơn đau sẽ có xu hướng
nghiêm trọng hơn khi người bệnh vận động vùng cổ.
Thoái hóa đốt sống cổ được
xác định là một bệnh lý mãn tính xảy ra khá phổ biến. Quá trình tiến triển của
bệnh thường chậm. Bên cạnh đó, tình trạng thoái hóa có thể xảy ra ở bất kỳ đoạn
nào. Tuy nhiên C5-C6-C7 là đoạn thường gặp nhất.
Mức
độ nguy hiểm của bệnh thoái hóa cột sống cổ
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ là bệnh xương khớp xảy ra phổ biến. Bệnh thường xảy ra ở
những người có độ tuổi trung niên và người già. Ngoài ra những người trẻ tuổi
ít vận động, thường làm việc trong văn phòng, cúi nhiều hoặc thường xuyên sử dụng
những động tác liên quan đến đầu cổ… cũng có nguy cơ mắc bệnh cao.
Bệnh
xuất hiện kèm theo những cơn đau nhức nghiêm trọng, khả năng sinh hoạt của người
bệnh bị hạn chế. Từ đó khiến bệnh nhân gặp nhiều khó khăn trong các hoạt động
sinh hoạt và lao động thường ngày. Tỉ lệ mắc phải căn bệnh này ở phụ nữ và nam
giới gần như ngang nhau.
Ngoài
ra, nếu bệnh nhân không sớm tiến hành thăm khám và điều trị, bệnh thoái hóa cột
sống cổ sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm:
- Chèn ép dây thần kinh:
Cột sống cổ là nơi tập trung nhiều dây thần kinh, đóng vai trò quan trọng trong
việc truyền nhận tín hiệu đến não bộ. Khi đốt sống cổ bị thoái hóa, dây thần
kinh bị chèn ép khiến mọi cơ quan trong cơ thể bị ảnh hưởng.
- Rối loạn tiền đình: Rối
loạn tiền đình có thể xảy ra khi bạn mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ. Biến chứng
này khiến bệnh nhân thường xuyên chóng mặt, cơ thể mệt mỏi, suy nhược, ù tai,
buồn nôn và mất cân bằng khi thực hiện các hoạt động ngồi xuống hoặc đứng lên.
- Thoái hóa đốt sống cổ dẫn đến đau
đầu:
Bệnh thoái hóa cột sống cổ khiến dây thần kinh bị chèn ép, chất dinh dưỡng và
máu không thể lưu thông. Từ đó dẫn đến tình trạng thiếu máu não, đau đầu, giảm
khả năng tập trung và mất ngủ.
- Bại liệt:
Mất khả năng cử động ở tay, cổ, liệt nửa người… là biến chứng nghiêm trọng và
nguy hiểm nhất mà người bệnh có thể gặp phải khi mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ.
Mất
khả năng cử động ở tay, cổ, liệt nửa người… là biến chứng nghiêm trọng nhất mà
bệnh nhân có thể gặp phải khi mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ
Nguyên
nhân gây bệnh thoái hóa cột sống cổ
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ xuất hiện do một số nguyên nhân sau:
- Tính chất công việc:
Theo các chuyên gia và bác sĩ chuyên khoa xương khớp, hoạt động sai tư thế là
nguyên nhân quan trọng khiến bệnh thoái hóa cột sống cổ xuất hiện. Cụ thể như
ít vận động, làm việc kéo dài ở một tư thế. Ngoài ra một số công việc khiến
vùng cổ buộc phải hoạt động nhiều, ngửa, cúi nhiều, ngồi trước màn hình máy
tính quá lâu hay mang vác vật trên đầu cũng khiến đốt sống cổ gặp vấn đề và
hình thành bệnh.
- Chế độ dinh dưỡng không phù hợp: Việc
áp dụng một chế độ dinh dưỡng không phù hợp như ăn uống thiếu chất, chế độ ăn uống
không đủ magie, canxi, vitamin… khiến xương khớp suy yếu. Đồng thời làm tăng
nguy cơ thoái hóa và gây .
- Thói quen ngủ:
Tình trạng thoái hóa đốt sống cổ có thể xuất hiện khi bạn không có thói quen
chuyển mình trong lúc ngủ, trong khi ngủ chỉ nằm từ 1 - 2 tư thế lựa chọn gối
kê đầu không phù hợp (gối kê quá mềm hoặc gối quá cao).
- Chấn thương:
Vùng cột sống bị chấn thương, va đập do tai nạn giao thông, tai nạn lao động,
chơi thể thao hoặc khi luyện tập… nếu không được điều trị kịp thời hoặc điều trị
không đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ và nhiều bệnh
lý khác. Cụ thể như ,
thoát vị đĩa đệm lưng...
- Lão hóa: Tình
trạng lão hóa do tuổi tác sẽ khiến xương khớp bị bào mòn, đốt sống bị xơ hóa,
đĩa đệm mất dần độ đàn hồi dẫn đến tình trạng thoái hóa xuất hiện.
- Nguyên nhân khác: Căng
thẳng, lo âu, yếu tố di truyền, người thường xuyên hút thuốc…
Những
nguyên nhân nêu trên sẽ tác động và gây ra nhiều thay đổi trong cột sống, bao gồm
cả xương và sụn khiến cột sống suy yếu và dần bị thoái hóa. Những thay đổi diễn
ra ở cột sống có thể bao gồm:
- Mất nước đĩa đệm:
Đĩa đệm đóng vai trò nhưng một miếng lót nằm giữ những đốt sống của cột sống.
Khi bạn bước vào độ tuổi 40, hầu hết những đĩa đệm tồn tại bên trong cột sống sẽ
có dấu hiệu co lại và bị khô. Điều này khiến cho các đốt sống va chạm và tiếp
xúc trực tiếp với nhau. Từ đó tạo nên cơn đau, gây khó khăn cho việc di chuyển
và hình thành thêm nhiều bệnh lý nghiêm trọng khác.
-
: Những vết
nứt hình thành khiến đĩa đệm thoái vị. Đôi khi tình trạng này có thể tác động đến
tủy sống và rễ dây thần kinh.
- Xương:
Bệnh thoát vị đĩa đệm xảy ra kéo dài khiến cột sống hoạt động mạnh, tăng sinh
xương để củng cố. Những gai xương khi hình thành có thể chèn ép vào rễ dây thần
kinh và tủy sống.
- Xơ hóa dây chằng: Dây
chằng là những dây liên kết từ xương đến xương. Theo tuổi tác, lượng dây chằng
tồn tại ở vùng cột sống có thể bị xơ hóa. Điều này khiến cho phần cổ kém linh
hoạt.
Tính chất công việc là nguyên nhân gây bệnh thoái
hóa cột sống cổ
Triệu chứng của
bệnh thoái hóa cột sống cổ
Đa
phần những trường hợp thoái hóa cột sống cổ sẽ không phát sinh biểu hiện gì đặc
biệt trong thời gian đầu mắc bệnh. Khi những triệu chứng của bệnh bắt đầu xuất
hiện, người bệnh sẽ nhận thấy tại vùng cổ có cảm giác khó chịu, mỏi, đau nhức
và khó vận động.
Hầu
hết bệnh nhân bị thoái hóa đốt sống cổ luôn có cảm giác bứt rứt, đau buốt khó
chịu. Cơn đau có thể xảy ra ngay cả khi nghỉ ngơi. Mọi di chuyển, cử động đều
khiến cơn đau trở nên nặng nề hơn.
Những
triệu chứng được liệt kê dưới đây sẽ xảy ra khi bạn bị thoái hóa cột sống cổ, gồm:
-
Khó thực hiện những động tác ở cổ, có cảm giác bị vướng và đau. Đôi khi người bệnh
còn bị vẹo cổ.
-
Cơn đau có thể lan rộng từ gáy ra cổ, tai. Điều này khiến vùng đầu cổ bị ảnh hưởng.
Đồng thời gây ra tư thế sái cổ hoặc vẹo cổ. Tình trạng đau nhức do bệnh thoái
hóa đốt sống cổ gây ra có thể lan đến phần đầu, dẫn đến đau nhức ở vùng trán,
vùng chẩm. Ngoài ra, cơn đau có thể từ gáy lan rộng xuống bả vai, hai bên cánh
tay hoặc chỉ ở một bên.
-
Ở một số trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể bị mất cảm giác sâu của
tay, bàn tay và cánh tay có thể bị tê liệt.
-
Bệnh nhân có một tư thế nằm không tốt vào ban đêm kết hợp với thời tiết lạnh có
thể bị cứng cổ và tê mỏi vào buổi sáng hôm sau. Những người mắc phải tình trạng
này thường cảm thấy khó chịu hơn khi hắt hơi hoặc ho. Ở một số trường hợp, người
bệnh có thể đau cả mảng đầu sau hoặc đau ê ẩm vùng vai gáy, sau đó lan sang mảng
đầu bên phải. Các trường hợp khác, cơn đau có thể xảy ra liên tục kèm theo cảm
giác cứng cổ khiến người bệnh không thể quay đầu sang bên phải hay quay đầu
sang bên trái được mà phải xoay cả đầu lẫn thân người.
-
Dấu hiệu Lhermitte là triệu chứng điển hình của bệnh thoái hóa cột sống cổ đa
xơ cứng (hiện tượng ghế thợ cắt tóc). Dấu hiệu Lhermitte là cảm giác khó chịu xảy
ra một cách đột ngột. Tình trạng này tương tự như một luồng điện tác động vào
cơ thể, di chuyển từ cổ xuống xương sống hay thậm chí di chuyển xuống tay, các
ngón tay, chân và các ngón chân. Dấu hiệu Lhermitte sẽ trở nên nghiêm trọng hơn
khi người bệnh thực hiện động tác cúi cổ về phía trước. Dấu hiệu này có thể kéo
dài hoặc kết thúc nhanh sau đó.
Những cấp độ của
bệnh thoái hóa cột sống cổ
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ được phân thành 10 cấp độ với những biểu hiện khác nhau,
bao gồm:
- Cấp độ 1: Khi
ngước đầu nhìn lên trên, người bệnh sẽ có cảm giác đau, cứng và nóng ran ở cổ.
- Cấp độ 2: Vùng
cổ thường xuyên bị mỏi, đau, cơn đau có thể lan rộng xuống vai.
- Cấp độ 3: Bệnh
nhân dễ bị thụt khỏi gối khi đang nằm ngủ. Mỗi buổi sáng thức dậy có cảm giác cứng
và khó khăn khi cử động hay di chuyển vùng cổ.
- Cấp độ 4:
Cánh tay có cảm giác tê mỏi, người bệnh cảm thấy khó khăn trong các hoạt động cầm
nắm đồ vật. Ở một số trường hợp, mắt có thể bị mờ.
- Cấp độ 5: Suy
giảm thị lực, bệnh nhân đi xiêu vẹo không theo đường thẳng.
- Cấp độ 6: Cánh
tay và bàn tay mất lực, khả năng cầm nắm đồ vật bị suy giảm nghiêm trọng, người
bệnh dễ làm rơi đồ vật.
- Cấp độ 7: Trong
thời gian ăn cơm, bệnh nhân không thể kiểm soát được đũa mà chỉ có thể dùng
thìa.
- Cấp độ 8: Cơ
thể mệt mỏi, suy nhược, không có sức để đi lại.
- Cấp độ 9: Bệnh
nhân gặp nhiều khó khăn khi đi đại tiện hoặc tiểu tiện. Khó khăn trong việc thực
hiện các hoạt động quan hệ tình dục.
- Cấp độ 10: Không
thể tự nâng người và không tự dậy được. Nếu không có người giúp đỡ, người bệnh
chỉ nằm một chỗ.
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ được phân thành 10 cấp độ với những biểu hiện khác nhau
Biện pháp phòng
ngừa bệnh thoái hóa cột sống cổ
Thoái
hóa cột sống cổ là một bệnh xương khớp chịu nhiều ảnh hưởng từ yếu tố nghề nghiệp.
Do đó, để phòng ngừa sự hình thành và phát triển của bệnh, bạn nên quan tâm đến
yếu tố nghề nghiệp và có thói quén sinh hoạt phù hợp. Cụ thể như:
-
Chăm sóc trực tiếp và thường xuyên thực hiện xoa bóp vùng cổ, dành thời gian
nghỉ ngơi, không nên cố quá sức trong công việc. Ngoài ra bạn cần hạn chế tối
đa những ảnh hưởng, tác động không tốt đến vùng cổ cũng như các đốt sống.
-
Đối với những người có công việc buộc phải thường xuyên tiếp xúc với máy tính
như nhân viên văn phòng… cần tạo thói quen hoạt động, bảo vệ sức khỏe ngay tại
nơi làm việc. Bạn có thể thay đổi, áp dụng những tư thế đơn giản hoặc luyện tập
khi làm việc. Bạn không nên làm việc, không ngồi suốt trên máy tính trong một
thời gian dài.
-
Bạn nên áp dụng một chế độ ăn uống phù hợp, đầy đủ chất dinh dưỡng. Đặc biệt bạn
cần bổ sung cho cơ thể thực phẩm giàu vitamin, magie, canxi, kẽm… Việc bổ sung
những dưỡng chất cho cơ thể sẽ giúp bạn phòng ngừa , thoái hóa đốt sống...
-
Ghế ngồi làm việc phải có độ cao phù hợp so với chiều cao của người sử dụng và
so với mặt bàn. Bạn không nên sử dụng ghế quá cao hoặc ghế quá thấp. Ngoài ra bạn
nên duy trì một khoảng cách thích hợp từ tay đến máy tính hay bàn làm việc. Đồng
thời sử dụng máy tính có màn hình lớn (tối thiểu 17 inch) để cơ thể và phần cổ
không bị mỏi hay căng khi làm việc. Đặt màn hình dưới tầm mắt khoảng 10 - 20 độ,
ngồi cách màn hình từ 50 - 66cm. Tuyệt đối không để màn hình quá thấp hoặc quá
cao khi so sánh với tầm mắt.
-
Hai vai giữ ngang bằng, lưng luôn thẳng khi làm việc. Đồng thời điều chỉnh ghế
ngồi làm việc sao cho hai cẳng tay thẳng và song song với mặt bàn.
-
Trong thời gian ngủ, bạn không nên nằm một chỗ mà hãy thường xuyên thay đổi tư
thế. Bởi nếu chỉ nằm một hoặc hai tư thế, phần cổ của bạn rất dễ bị tổn thương
và dễ bị vẹo.
-
Bạn không nên nằm sấp khi ngủ. Bởi việc nằm sấp có thể khiến cho phần cổ bị gập
xuống đất. Từ đó khiến bệnh thoái hóa cột sống cổ dễ hình thành. Ngoài ra bạn
cũng không nên sử dụng gối quá cao để gối đầu.
-
Để phòng ngừa tình trạng trật khớp mỏm đốt sống hoặc gãy dẫn đến bại liệt tứ
chi hay thậm chí là tử vong, bệnh nhân tuyệt đối không được ấn cổ, không vặn cổ.
Gối dùng để gối đầu cần có độ dày vừa phải, bạn cần tránh thực hiện tư thế quá
cúi gấp hoặc quá ưỡn cổ.
Một
số lưu ý khác:
-
Không nên mang vác và đội vật nặng lên đầu.
-
Thường xuyên thay đổi tư thế khi ngồi xem tivi hoặc làm việc trước màn hình máy
tình trong một thời gian dài.
-
Không nên đột ngột bẻ, vặn cổ khi cảm thấy mỏi. Bởi đây đều là những động tác
làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa đốt sống cổ.
-
Không nên ngồi gập cổ hoặc cúi cổ quá lâu (đọc báo, đọc sách, xem tivi). Khi ngồi
trên tàu xe đi đường dài, ghế ngồi cần phải có phần tựa lưng và tựa đầu.
-
Khi nhận thấy cơ đau mỏi xảy ra ở vùng cổ, đầu, gáy lan rộng xuống hai cánh tay
hoặc bị liệt tứ chi, người bệnh tuyệt đối không được bấm, vặn, nắn, vẹo mạnh. Bởi
điều này có thể hình thành nên những tổn thương nghiêm trọng tại các dây thần
kinh, mạch máu ở vùng cổ. Trong trường hợp vùng cổ bị đau mỏi, bạn nên đến các
cơ sở y tế, chuyên khoa thần kinh để tiến hành thăm khám, xác định bệnh lý. Sau
đó chữa bệnh theo phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
-
Duy trì thói quen luyện tập những bài thể dục nhẹ nhàng. Nếu muốn xoa bóp, bạn
cần có sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Duy trì thói
quen luyện tập những bài thể dục nhẹ nhàng là biện pháp phòng ngừa bệnh thoái
hóa cột sống cổ
Bệnh
thoái hóa cột sống cổ là bệnh lý xảy ra phổ biến. Nếu không kịp thời chẩn đoán
và điều trị, người bệnh có nguy cơ cao mắc phải nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì
thế, ngay khi nhận thấy vùng cổ xuất hiện cảm giác đau hoặc co cứng, người bệnh
nên đến bệnh viện và nhờ đến sự chăm sóc, điều trị của bác sĩ chuyên khoa.
NGUỒN:
