Triển khai thi hành Luật Hộ tịch đồng bộ trên toàn quốc: Đẩy mạnh số hóa dữ liệu, nâng cao chất lượng phục vụ người dân
Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 941/QĐ-TTg
ngày 26/5/2026 phê duyệt Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hộ tịch, nhằm bảo đảm
Luật được triển khai đồng bộ, thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước, đáp ứng
yêu cầu chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ
Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Theo Kế hoạch, Luật Hộ tịch sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027. Việc
ban hành Kế hoạch triển khai thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc đổi mới
toàn diện công tác quản lý hộ tịch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, xây dựng
dữ liệu hộ tịch đồng bộ, chính xác và kết nối liên thông với các cơ sở dữ liệu
quốc gia.
Xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và nhiệm vụ của từng cơ
quan
Kế hoạch đặt ra mục tiêu cụ thể hóa nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của
các bộ, ngành, địa phương trong quá trình triển khai thi hành Luật; đồng thời
nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, bảo đảm việc thực thi Luật thống
nhất, kịp thời và tránh chồng chéo, lãng phí.
Một trong những yêu cầu trọng tâm được nhấn mạnh là tăng cường trách nhiệm
của người đứng đầu, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương;
chủ động kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.
Hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành trước năm
2027
Để bảo đảm Luật Hộ tịch đi vào cuộc sống ngay khi có hiệu lực, Chính phủ
yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành các văn bản quy định chi tiết.
Trong đó, Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng Nghị định quy định chi tiết một số điều
và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch; phối hợp với các bộ, ngành liên quan hoàn
thành trong năm 2026. Đồng thời, Bộ Tư pháp và Bộ Ngoại giao sẽ ban hành các
thông tư hướng dẫn liên quan đến đăng ký, quản lý hộ tịch trong nước và tại cơ
quan đại diện ở nước ngoài.
Song song với đó, các bộ, ngành và địa phương sẽ tổ chức hội nghị quán triệt,
tập huấn chuyên sâu, tuyên truyền rộng rãi các quy định mới của Luật Hộ tịch tới
cán bộ và người dân bằng nhiều hình thức linh hoạt, trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Đẩy mạnh chuyển đổi số hộ tịch, nâng cấp cơ sở dữ liệu quốc
gia
Một nội dung đáng chú ý trong Kế hoạch là việc nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch
thành cơ sở dữ liệu quốc gia, tiếp tục làm sạch, chuẩn hóa và số hóa dữ liệu hộ
tịch trên toàn quốc.
Theo đó, Bộ Tư pháp sẽ chủ trì xây dựng Đề án nâng cấp Cơ sở dữ liệu hộ tịch
trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Quý III năm 2026; đồng thời phối hợp
với Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các địa phương triển
khai đồng bộ việc cập nhật, thu thập, làm sạch dữ liệu hộ tịch lịch sử và dữ liệu
đã số hóa.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hình thành nền tảng dữ liệu dân cư
thống nhất, phục vụ hiệu quả cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công
trực tuyến và xây dựng Chính phủ số.
Thí điểm đăng ký khai sinh, khai tử chủ động
Kế hoạch cũng đặt mục tiêu triển khai đăng ký khai sinh chủ động, đăng ký
khai tử chủ động trên nền tảng số.
Bộ Tư pháp được giao chủ trì xây dựng Đề án thí điểm trong năm 2027; thực
hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch với các cơ sở dữ liệu
liên quan để phục vụ đăng ký tự động. Việc thí điểm sẽ được triển khai trong
năm 2028 và từng bước mở rộng trên phạm vi toàn quốc, bảo đảm từ ngày
01/01/2031 thực hiện thống nhất trong cả nước.
Việc triển khai mô hình này được kỳ vọng sẽ giảm tối đa giấy tờ, đơn giản
hóa thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, đặc biệt
trong các thủ tục thiết yếu liên quan đến khai sinh, khai tử.
Kiện toàn đội ngũ cán bộ hộ tịch đáp ứng yêu cầu mới
Cùng với chuyển đổi số, Kế hoạch yêu cầu rà soát, đào tạo, bồi dưỡng và kiện
toàn đội ngũ cán bộ làm công tác hộ tịch ở tất cả các cấp.
Các địa phương phải hoàn thành việc rà soát đội ngũ thực hiện công tác hộ tịch
trong năm 2026; bảo đảm từ ngày 01/3/2027, 100% người thực hiện công tác hộ tịch
đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn theo quy định của Luật.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành Luật sẽ được
thực hiện thường xuyên ở cả trong nước và ngoài nước nhằm bảo đảm tính nghiêm
túc, hiệu quả và đồng bộ trong toàn hệ thống.
Tạo nền tảng xây dựng nền hành chính phục vụ hiện đại,
minh bạch
Việc ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hộ tịch không chỉ nhằm bảo
đảm thi hành hiệu quả một đạo luật quan trọng liên quan trực tiếp đến quyền
nhân thân của người dân, mà còn góp phần thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi
số quốc gia và nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan nhà nước.
Thông qua việc số hóa dữ liệu hộ tịch, kết nối liên thông các cơ sở dữ liệu
và đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, người dân sẽ từng bước được tiếp
cận các thủ tục hành chính nhanh hơn, thuận tiện hơn, minh bạch hơn và giảm tối
đa giấy tờ phát sinh trong quá trình thực hiện các giao dịch dân sự, hành
chính.
Xem chi tiết